Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы бейнелеу өнері icon

Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы бейнелеу өнері



НазваниеҚазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы бейнелеу өнері
Дата конвертации20.02.2013
Размер350.84 Kb.
ТипДокументы
источник
1. /Б_л_м Стандарты/начальная школа/adeb_oku_2-4_kaz.doc
2. /Б_л_м Стандарты/начальная школа/beineleu_1-4_kaz.doc
3. /Б_л_м Стандарты/начальная школа/dunie_tanu_1-4_kaz.doc
4. /Б_л_м Стандарты/начальная школа/fizkultura_1-4_kaz.doc
5. /Б_л_м Стандарты/начальная школа/kazak_tili_2-4_kaz.doc
6. /Б_л_м Стандарты/начальная школа/matematika_1-4_kaz.doc
7. /Б_л_м Стандарты/начальная школа/muzyka_1-4_kaz.doc
8. /Б_л_м Стандарты/начальная школа/russkii_jaz_3-4_kaz.doc
9. /Б_л_м Стандарты/начальная школа/sauat_ashu_1kl_kaz.doc
10. /Б_л_м Стандарты/начальная школа/trud_1-4_kaz.doc
11. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/GOSO_kaz_04.doc
12. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/algebra_7-9_kaz.doc
13. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/angliiskii_5-9_kaz.doc
14. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/beineleu_5-6_kaz.doc
15. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/biologija_6-9_kaz.doc
16. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/dunie_zhuzi_tarikhi_6-9_kaz.doc
17. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/fizika_7-9_kaz.doc
18. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/fizkultura_5-9_kaz.doc
19. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/francuzskii_5-9_kaz.doc
20. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/geografija_5-9_kaz.doc
21. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/informatika_7-9_kaz.doc
22. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/kaz_adebiet_5-9.doc
23. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/kazak_tarikhi_5-9_kaz.doc
24. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/kazak_tili_5-9_kaz.doc
25. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/khimija_8-9_kaz.doc
26. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/kogam_bilim_neg_9syn_kaz.doc
27. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/matematika_5-6_kaz.doc
28. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/matematika_7-9_kaz.doc
29. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/muzyka_5-6_kaz.doc
30. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/nemeckii_5-9_kaz.doc
31. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/russkaja_rech_5-9_kaz.doc
32. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/syzu_9kl_kaz.doc
33. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/tekhnololgija_5-9_kaz.doc
34. /Б_л_м Стандарты/основная школа 5-9/zharatylystanu_5syn_kaz.doc
35. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/GOSO_kaz_2010.doc
36. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/algashky_askeri_daiyn_KG_10-11_kaz.doc
37. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/algebra_KG_10-11_kaz.doc
38. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/angliiskii_KG_10-11_kaz.doc
39. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/biologija_KG_10-11_kaz.doc
40. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/dunie_zhuzi_tarikhi_KG_10-11_kaz.doc
41. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/fizika_KG_10-11_kaz.doc
42. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/fizkultura_KG_10-11_kaz.doc
43. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/franuczskii_KG_10-11_kaz.doc
44. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/geografija_OG_10-11_rus.doc
45. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/geometrija_KG_10-11_kaz.doc
46. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/informatika_KG_10-11_kaz.doc
47. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/kazak_tarikhi_KG_10-11_kaz.doc
48. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/kazak_tili_KG_10-11_kaz.doc
49. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/khimija_KG_10-11_kaz.doc
50. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/kogam_bilim_neg_KG_10-11_kaz.doc
51. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/kukyktanu_neg_KG_10-11_kaz.doc
52. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/nemeckii_KG_10-11_kaz.doc
53. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/oner_KG_10-11_kaz.doc
54. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/russkaja_rech_5-9_kaz.doc
55. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/russkii_jaz_KG_10-11_kaz.doc
56. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/Когамдык гуманитарлык багыт/tekhnologija_KG_10-11_kaz.doc
57. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/GOSO_kaz_2010.doc
58. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/algashky_askeri_daiyn_KG_10-11_kaz.doc
59. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/algebra_KG_10-11_kaz.doc
60. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/angliiskii_KG_10-11_kaz.doc
61. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/biologija_KG_10-11_kaz.doc
62. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/dunie_zhuzi_tarikhi_ZHM_10syn_kaz.doc
63. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/fizika_ZHM_10-11_kaz.doc
64. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/fizkultura_KG_10-11_kaz.doc
65. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/franuczskii_KG_10-11_kaz.doc
66. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/geografija_OG_10-11_rus.doc
67. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/geometrija_KG_10-11_kaz.doc
68. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/informatika_KG_10-11_kaz.doc
69. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/kaz_tarikhi_ZHM_10-11_kaz.doc
70. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/kazak_tili_KG_10-11_kaz.doc
71. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/khimija_ZHM_10-11_kaz.doc
72. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/kogam_bilim_neg_KG_10-11_kaz.doc
73. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/kukyktanu_neg_KG_10-11_kaz.doc
74. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/nemeckii_KG_10-11_kaz.doc
75. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/oner_KG_10-11_kaz.doc
76. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/russkaja_rech_5-9_kaz.doc
77. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/russkii_jaz_KG_10-11_kaz.doc
78. /Б_л_м Стандарты/средняя школа 10-11/естественно математическое направление/tekhnologija_KG_10-11_kaz.doc
Ы. алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы әдебиеттік оқу оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы бейнелеу өнері
Ы. алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы дүниетану оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы дене шынықтыру
Ы. алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы қазақ тілі оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы математика оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы музыка оқу бағдарламасы
Программа для 3-4 классов общеобразовательных школ с нерусским языком обучения Астана 2010 Утверждено
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы сауат ашу оқу бағдарламасы
Ы. алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы еңбекке баулу оқу бағдарламасы
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты Государственный общеобязательный стандарт образования Республики Казахстан Бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім Начальное, основное среднее, общее среднее образование
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы алгебра оқу бағдарламасы
Ы. алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы ағылшын тілі оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы бейнелеу өнері
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы биология оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы дүние жүзі тарихы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы физика оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы дене шынықтыру
Қазақстан республикасы білім және ғылыми министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы француз тілі оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы география оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы информатика оқу бағдарламасы
Ы. алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы қазақ Әдебиеті оқу бағдарламасы
Қазақстан тарихы
Ы. алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы қазақ тілі оқу бағдарламасы
Химия оқу бағдарламасы
ҚОҒамдық білім негіздері
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы математика оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы геометрия оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы музыка оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылыми министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы неміс тілі оқу бағдарламалары
Программа для 5-9 классов школ с нерусским языком обучения Астана 2010 Утверждено
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы сызу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы технология оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы жаратылыстану оқу бағдарламасы
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты Государственный общеобязательный стандарт образования Республики Казахстан Бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім Начальное, основное среднее, общее среднее образование
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы алғАШҚЫ Әскери дайындық
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы алгебра және анализ бастамалары
Ы. алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы ағылшын тілі оқу бағдарламасы
Қазақстан респуликасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы биология оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы дүние жүзі тарихы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы физика оқу бағдарламасы
Ы. алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы дене шынықтыру оқу бағдарламасы 10-11 сыныптар қоғамдық гуманитарлық бағыт
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы француз тілі оқу бағдарламасы
Программа для 10-11 классов общественно-гуманитарного направления общеобразовательных школ Астана 2010
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы геометрия оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы информатика оқу бағдарламасы
Қазақстан тарихы
Ы. алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы қазақ тілі оқу бағдарламасы
Химия оқу бағдарламасы
ҚОҒамдық білім негіздері
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы қҰҚЫҚтану негіздері
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы неміс тілі оқу бағдарламасы
Ы. алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы өнер (отандық, шетел және заманауи көркем мәдениет)
Программа для 5-9 классов школ с нерусским языком обучения Астана 2010 Утверждено
Программа для 10-11 классов общественно-гуманитарного направления общеобразовательной школы с нерусским языком обучения
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы технология оқу бағдарламасы
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты Государственный общеобязательный стандарт образования Республики Казахстан Бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім Начальное, основное среднее, общее среднее образование
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы алғАШҚЫ Әскери дайындық
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы алгебра және анализ бастамалары
Ы. алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы ағылшын тілі оқу бағдарламасы
Қазақстан респуликасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы биология оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы дүние жүзі тарихы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы физика оқу бағдарламасы
Ы. алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы дене шынықтыру оқу бағдарламасы 10-11 сыныптар қоғамдық гуманитарлық бағыт
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы француз тілі оқу бағдарламасы
Программа для 10-11 классов общественно-гуманитарного направления общеобразовательных школ Астана 2010
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы геометрия оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы информатика оқу бағдарламасы
Қазақстан тарихы
Ы. алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы қазақ тілі оқу бағдарламасы
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы химия оқу бағдарламасы
ҚОҒамдық білім негіздері
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы қҰҚЫҚтану негіздері
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы неміс тілі оқу бағдарламасы
Ы. алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы өнер (отандық, шетел және заманауи көркем мәдениет)
Программа для 5-9 классов школ с нерусским языком обучения Астана 2010 Утверждено
Программа для 10-11 классов общественно-гуманитарного направления общеобразовательной школы с нерусским языком обучения
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы технология оқу бағдарламасы


ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ


Ы.АЛТЫНСАРИН АТЫНДАҒЫ ҰЛТТЫҚ БІЛІМ БЕРУ АКАДЕМИЯСЫ


БЕЙНЕЛЕУ ӨНЕРІ


ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫ


1-4 сыныптар


Аcтана 2010


ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ


Ы.АЛТЫНСАРИН АТЫНДАҒЫ ҰЛТТЫҚ БІЛІМ БЕРУ АКАДЕМИЯСЫ


БЕЙНЕЛЕУ ӨНЕРІ


жалпы білім беретін мектептің 1-4 сыныптарына арналған


ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫ


Астана 2010

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 09.07.2010 жылғы №367 бұйрығымен бекітілген


Бағдарлама авторлары: Әлмұхамбетов Б.А., Айдарова З.Ш,

Дирксен Л. Г.

Жалпы білім беретін мектептің 1-4 сыныптарына арналған «Бейнелеу өнері» оқу бағдарламасы .– Астана, 2010. – 22 б.




© Ы.Алтынсарин атындағы

Ұлттық білім беру академиясы, 2010




І ТҮСІНІК ХАТ


Бұл бағдарлама мектептің бастауыш білім беру деңгейіндегі «Өнер» білім саласына енетін «Бейнелеу өнері» оқу пәні бойынша білім мазмұнының міндетті минимумына және оқушылардың дайындық деңгейіне қойылатын талаптарды рәсімдейтін Қазақстан Республикасының жалпыға міндетті мемлекеттік білім беру стандарты негізінде әзірленді.

Мектептің бастауыш білім беру деңгейінде оқытылатын «Бейнелеу өнері» оқу пәні Қазақстан Республикасының жалпы білім беретін мектептердің типтік оқу жоспарының инвариантты бөлімінде аптасына 1 сағаттық оқу жүктемесі беріліп, «Өнер» білімдік аймағына кіреді.

Бастауыш білім беру деңгейінде бейнелеу өнері пәнін оқытудың негізгі мақсаты – оқушылардың қоршаған әлемді бейнелі қабылдау көркем-шығармашылық қабілеттері мен бейімділігін дамыту және сезімдік, эмоционалды-құндылықтәжірибелерін терендетіп, байыту болып табылады. Негізгі оқу-тәрбие міндеттері:

– оқушылардың көркем-шығармашылық қабілеттері мен бейімділігін, ой ұшқырлығы мен бейнелі көрермеңік зейінін, заттар мен қоршаған ортаға деген эстетикалық құндылық қатынасын дамыту, шығармашылық жеке тұлғасын қалыптастыру;

– композициялық зандылықтар, түстану, натураға қарап,еске түсіру және көз алдына елестету бойынша сурет салу негіздеріне үйрету;

– салынған суреттегі форма, тепе-теңдік, көлем, перспектива, жарық пен көлеңке, композицияға ерекше назар аударуға үйрету;

– кеңістік ұғымдарын, болмысты көркем-бейнелі қабылдауын қалыптастыру, оның әсемдігі мен түс байлығының үйлесімділігін түсіне отырып, түстүйсігін дамыту;

– отандық және әлемдік өнер және мәдени мұралар құндылықтарды бағалай білу біліктіліктеріне баулу.

Бағдарламаны құрудың негізгі ұстанымына пәндік интеграциялау ұстанымы, тәрбиелей отырып үйрету ұстанымы, оқытып, үйретудің көрнекілік әдістері мен тәсілдері және шығармашылық-әрекеттік ұстанымдар жатады.

Пәнаралық байланыс, кіріктіре оқыту ұстанымы – бейнелеу өнеріндегі сурет салу, еңбекке баулудағы құрастыру, безендіру элементтерін кіріктіру арқылы көркемдік білім мазмұны мен шығармашылық іс-әрекеттерді тұтастықта құруды қамтамасыз етеді. Бұл ұстанымның маңыздылығы – білім мазмұны жақын пәндердің ортақ пәнге қатысты элементтерін интеграциялау арқылы оқушылардың әлемді тұтас қабылдай алу қабілетін қалыптастыру болып табылады.

Тәрбиелей отырып үйрету (эстетикалық сезімін дамыту, еңбекке құрметпен қарауды дарыту, ұлттық мәдени мұраларды тиімді пайдалану) ұстанымы – бұл шығармашылық пен оқу міндеттерінің бірлігінде тұжырымдалады.

Үйретудің көрнекілік әдістері мен тәсілдері – шебер, суретші, сәулеткер және т.б өнер иелерінің шығармаларын, үлгілер және өзге көрнекі құралдарды оқушыларға көрсету; жекелеген заттарды, бұйымдарды зерделеп, қарап көру; бейнелеу, безендіру, құрастыру, тоқу, жапсырмалау және т.б. әдіс-тәсілдерді көрсету.

Шығармашылық іс-әрекеттер ұстанымы - оқушылардың көркемдік шығармашылық жұмыстарды орындаудың сан алуан техникасын (сурет салу, мүсіндеу, жапсырмалау, құрастыру және т.б.) білуі, әртүрлі бейнелеу шеберліктерін (қылқаламмен, бояумен, қайшымен, стекамен және т.б. жұмыс істеу) меңгеру барысында көркемдік әрекеттері бейнелеу, безендіру, құрастыру сияқты көркемдік әрекеттердің үш формасының негізінде іске асырылады.

Жас ерекшеліктерін ескеру ұстанымы. Бастауыш білім беру деңгейінің негізі сурет салу, бояумен жұмыс, аппликация, мүсіндеу, көлемді заттарды жапсырмалау және сәндік-безендіру іс-әрекеттері жатады. Бастауыш сынып оқушыларының жас ерекшеліктеріне сәйкес қабылдау, ойлау, қиялдау қабілеттерін ескеру – олармен жұмыс жүргізуді үйретудің мазмұнын, әдістері мен тәсілдерін дұрыс құруға негіз болады.

Қоршаған орта болмысын зерделеу және бақылаумен байланысты затқа, натураға қарап сурет салу сабақтың маңызды формасы және бағдарламаны жақсы меңгерудің негізгі шарты болып табылады. «Бейнелеу өнері» оқу пәні өнердегі көркемдік мәнерлеу құралдарын (түс, сызық, дақ, силуэт, композиция, пішін мен тепе-теңдік, ырғақ, көлем, құрылым, кеңістіктік, жарық, сәуле, көлеңке) тану арқылы оқушыларды көркемдік-шығармашылық іс-әрекеттерге баулиды.

«Бейнелеу өнері» оқу бағдарламасының білім берудің жаңа тұжырымдамасына бағытталғандығы – оқушылардың әртүрлі өнер түрлеріндегі көркемдік-шығармашылық әрекеттерін меңгеру, өнегелі, көркемдік-эстетикалық құндылықтарды ажырату, өнер туындылары мен мәдениет шығармаларының ерекшеліктерін бағалау біліктілігін қалыптастырады. Тұлғаның өзін-өзі білімдендіру, өзін-өзі айқындау, күнделікті өмірдегі кездейсоқ жағдайда жол табу қабілеттіліктерінің дамуын қалыптастыратын көркемдік-эстетикалық әрекеттерді дамыту бағытын ұстанады.

Бастауыш мектептің төменгі сынып оқушысында көркемдік әрекеттердің бір түрі екінші түрінен ажырамастай, тұтас қабылданады, себебі бала ойын түрінде өнер түрлеріндегі бейнелеу, безендіру, құрастыру әрекеттерімен жүйелі түрде айналысады.

Бағдарлама пән бойынша базалық білім мазмұнын сипаттаудан, сыныптар бойынша жіктелген оқу жүктемесінен, бастауыш білім беру деңгейіндегі оқушылардың дайындық деңгейіне оқу үрдісінің межелік кезеңінде (4 сынып) қойылатын талаптардан тұрады.

Сабақ түрлеріне қарай уақытты бөлу төмендегідей қарастырылады және мұғалімнің қойылған міндеттерді шешудегі шығармашылық шешімін шектемейді.

«Бейнелеу өнері» пәні бойынша оқу материалының тақырыптық бөлінуі

Бастауыш білім беру деңгейі

( Барлығы 34 сағат, аптасына 1 сағат)


Оқу материалы

Сыныптар бойынша жылдық сағаттар

1сынып

2 сынып

3 сынып

4 сынып

Кесіндеме

12

12

11

12

Графика

6

6

6

6

Сәндік қолданбалы өнер

12

12

9

11

Мүсін өнері

4

4

4

3

Сәулет өнері

-

-

4

2

Барлығы

34

34

34

34


«Бейнелеу өнері» оқу пәні бойынша Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына сай оқу жоспарында аптасына 4 сағат бөлінген. Жалпы саны – 136 сағат.

1 сыныпта – аптасына 1 сағат, жылына – 34 сағат;

2 сыныпта – аптасына 1 сағат, жылына – 34 сағат;

3 сыныпта – аптасына 1 сағат, жылына – 34 сағат;

4 сыныпта – аптасына 1 сағат, жылына – 34 сағат.

Бағдарлама өзара бір-бірімен байланысты екі бөлімді зерделеуді ескереді: біріншіден, отандық және шетел өнер шеберлерінің (әр түрлі техникада орындалған) бейнелеу өнері; екіншіден, өзіндік көркем шығармашылық іс-әрекеттер.

Оқу бағдарламасында:

  • бейнелеу өнері түрлері: графика, кескіндеме, мүсін, сәндік қол өнер, сәулет өнері.

  • әр түрлі жанрлар: портрет, табиғат, натюрморт, тарихи, анималистік; бейнелеу өнерінің мәнерлеу құралдары: сурет, түс, композиция, перспектива;

  • бейнелеу өнерінің мәнерлеу құралдары: сурет, түс, жарық, композиция, перспектива және т.б. қарастырылған.

Типтік оқу жоспарында бағдарламаның өзегі ретінде оқушының ата-анасының белсенді қатысуымен «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламаны мектеп қабырғасында, мектептен тыс іске асыруға септігін тигізетін практикалық жұмыстар, сұхбат, саяхат, көрмелік есеп беру, пленэр (фр. сөзінен en plein air «ашық ауада» деген мағынаны береді) және т.б. мәдени іс-шаралар қолданылады.


ІІ. ОҚУ ПӘНІНІҢ БАЗАЛЫҚ МАЗМҰНЫ

«Бейнелеу өнері» оқу пәні жайлы ұғым. Көркемдік сауаттылық негіздері. Бейнелеу, сәндеу және құрылымдық формадағы іс-әрекеттер жайлы ұғым негіздері. Бейнелеу өнері түрлерінің негіздерімен, суретшілер мен халық шеберлерінің шығарма туындыларымен таныстыру. Адам өміріндегі пластикалық өнер түрлерінің алатын орны жайлы түсініктер негізі.

Көркемдік мәнерлеу құралдары (жарық пен көлеңке, түс, тон, көлем, пропорция, кеңістік, ырғақ, силуэт, фактура, контур, дақ, сызық, штрих, симметрия, симметрия, контраст, нюанс, тепе-теңдік) бейнелеу, безендіру, сәндеу, құрылымдау өнеріндегі композициялық шешім ретінде.

Қазақстаннның алдыңғы қатарлы көркемдік мұражайлары (Ә.Қастеев атындағы мемлекеттік өнер мұражайы, Қазақстан республикасының президенттік мәдениет орталығы, Мемлекеттік Третьяков галереясы, Орыс мұражайы, Эрмитаж, Пушкин атындағы бейнелеу өнері мұражайы, Лувр, Дрезден, Прадо галереясы және т.б.)


Кескіндеме.

Жанрлар: табиғат, натюрморт, портрет, анималистік, тұрмыстық және тарихи жанрлар. Көркемдік материалдар: акварель, гуашь, майлы бояулы борлар, түсті қарындаштар, гель массасымен толтырылған қаламсаптар және т.б.


Графика. Графика бейнелеу өнерінің бір түрі ретінде. Сурет және бейнені баспа графикалаудың әртүрлі түрлері (сурет, акварель, гравюра, литография, монотипия, аппликация және т.б.). Тушьпен және қаламмен салынған суреттер. Натураға қарап сурет салу. Қоршаған орта құбылыстарын салу. Еске түсіре отырып сурет салу. Графика өнері жайлы әңгіме сабақ. Графикалық суреттер салуға қажетті көркемдік материалдар. «Графика» курсы әр түрлі формадағы бұйымдар мен қоршаған орта құбылыстарын натураға қарап, еске түсіре отырып және көз алдына елестету арқылы сурет салуға бағыттайды; бейнелеу өнері жайлы әңгіме, пікір алысулар мен көркем шығарма туындыларын талдау.

Әр түрлі көркем графикалық материалдармен таныстыру. Олармен жұмыс жасау техникасы. Графикаға қатысты көркемдік мәнерлеу құралдары (сызық, нүкте, өң, штрих және т.б.).


Түстану. Негізгі, қосымша және аралас түстер. Реңк түрлері. Колорит. Өң (тон). Перспектива. Жарық пен көлеңке. Сызықтық бейнелеу. Композицияның негізгі заңцары.

Кескіндеме бойынша жұмысты жоспарлауда мұғалім көркем білімнің негізін құрайтын басты үш құрушының үйлесімділігіне көңіл бөлгені лазым: бейнелеу өнері шығармалары мен нақты объектілерді эмоционалды-эстетикалық қабылдау; кескіндеме сауаты теориясы бойынша білімді меңгеру; реалистік кескіндеме саласындағы көркем практикалық әрекеттер (білім, білік, дағдылар).

Оқу бағдарламасында табиғат аясына шығып сурет салу (пленэр), табиғат бояуларының өзгеруіне көңіл бөлу, әр түрлі көркем материалдарды техникалық орындау тәсілдерін меңгеру қарастырылады.

Бейнелеу өнерінде композиция ерекше орын алады. Композиция зандылықтарымен танысу және оларды қолдану бейнелеу өнерінің барлық түрінде болуы тиіс.


Сәндік қолданбалы өнер

Халықтық сәндік қолданбалы өнер. Ою-өрнектер. Киім-кешек. Сәндік натюрморт, сәндік суреттер. Дизайн. Материалдар: гуашь, түрлі-түсті қағаздар, мата, тері, ағашқа өрнектер салу және т.б. Майда пластика. Рельеф. Барельеф. Материалдар: мата қалдықтары, түрлі түсті пластик (косметикалық және с.с. босаған ыдыстар, қорапшалар) ермексаз, сазбалшық және т.б.

Оқушының тұлға ретіңде дамып, ұлттық рухта кемелденуі үшін дәстүрлі халық өнері негізімен, оның бай мұраларымен, құндылығымен таныстыру. Сәулет өнері.

Сәулет өнерінің түрлері, материалдары, бейнелеу-мәнерлеу құралдары. Әлемдік сәулет ескерткіштері. Қазақстан сәулет өнері ескерткіштері. Қазіргі заман сәулет өнері.


Суретші мамандығы

Отандық және шетел суретшілерінің шығармалары. Дизайн. Көркем онер туындыларының мұражайларына, кормелеріне бару, суретшілермен кездесулер, оқушылар жұмысының байқауын өткізу, белгілі қазақстандық және шетелдік суретшілер мен халықтық өнер шеберлерінің шығармашылық мұраларына арналған викторина, кештер ұйымдастыру.

Қазақстанның тарихи-мәдени мұралары. Тарихта ізі қалған көне ескерткіштер: археологиялық қазба жұмыстарынан табылған заттар. Монументалды өнер және сәулет өнері. Мәдени құндылықтар: өнегелі және эстетикалық мұраттар, мінез-құлық нормалары мен үлгілері. Өнегелі құндылықтар.

Табиғат аясында сурет салу (пленэр). Әртүрлі көркемдік материалдармен орындау техникасы.

Композиция, композициялық шешімнің бейнелеу өнерінде алатын орны. Композиция заңдылықтарымен танысу. Бейнелеу өнерінің әртүрлі түрінде кмпозициялық шешімді қолдану тәсілдері.


1сынып (аптасына 1 сағаттан, барлығы 34 сағат)


«Бейнелеу өнері» пәні туралы ұғым. Қоршаған орта, табиғат құбылыстары жөне қоғам оқиғаларын эстетикалық-эмоционалды жағынан әсерлі қабылдау. Бейнелеу өнерінің негізгі түрлерімен, суретшілер мен халық шеберлерінің өнер шығармаларымен танысу.


Кескіндеме (12 сағат)

Түстану (4 сагат). Негізгі түстер. Қосымша түстер. Аралас түстерді өз бетімен құрастыру. Колорит. Горизонт сызығы. Натураға қарап, есте сақтау және көз алдына елестету бойынша кескіндемелік бейнелеу. Тақырыптық кескіндеме. Кескіндеме жайлы әңгіме-сабақ.

Көркемдеуші материалдар гуашь (4 сагат). Ылғал қағаз бетіңде сурет салудың орыңдалу техникасы. «Менің кішкентай мысығым» және т.б. тақырыптар. Лиссеровка техникасымен сурет салу. «Күзгі жапырақтар» және т.б. тақырыптар. Композициялық орталықпен таныс болу. «Колорит» тақырыбын қайталау.

Көркемдеуші материал темпера немесе майлы бояу (4 сагат). Кескіндеме (пастозды) орындалу техникасымен таныстыру. Композициялық орталық. Табиғат жанрымен танысу. Колорит.

Көкжиек сызығы. Тәуліктің әр түрлі уақтысындағы табиғат көрінісін бейнелеу. («Қысқы таң, «Күн батарда» және т.б. тақырыптары.). Суретші-кескіндемешілер Қ.Телжанов, Қ. Қожықов, Ә. Қастеев және т.б. шығармаларымен танысу.


Графика (6 сағат)

Графикалық көркем материалдармен танысу (түрлі түсті қарындаштар, гель сиялы қаламсаптар, фломастерлер).

Көркемдеуші материалдар - турлі-тусті қарындаштар (2 сагат). Тушьпен жұмыс жасау тәсілі. Көкжиек сызығы. Қозғалыс қалпы. Композициядағы басты нәрсе. Түстерді жағу. Аспан түсті фонға сюжет элементтерін орналастыру. («Ауа шарымен саяхат жасау» және т.б. тақырыптар).

Көркемдеуші материалдар - пастель майлы борлары (2 сагат) бейнелеу-мәнерлеу ортасын туштау тәсілімен (тушевка) орындау. Аралас түстерді алу. Композициялық орта-лық. Колорит. Типизациялау заңдары. Қыс тақырыбына («Ақ қала орнатамыз» және т.б. тақырыптар) композициялар.

Көркемдеуші материалдар – гелъ, сиялы немесе қара пасталы қаламсап (1 сагат). Бейнелеу-мәнерлеу ортасының орындалуы: сызық, дақ. Композициялық орталық. Типтік жобаға келтіру. Табиғат жанрындағы композиция. Әр түрлі тұқымды ағаштар фактурасы. Композициядағы басты кейіпкерлерді ағаштар жанында немесе т.б. көріністерде көрсету. («Ағаш бұтағында қонып отырған құс» және т.б. тақырыптар).

Көркемдеуші материалы - фломастер (1 сагат). Сызықтық суретті орындау техникасы. Портрет жанрымен танысу. Композициялық орталық. Типтік жобаға келтіру. Кейіпкер көңіл-күйін жеткізу тәсілдері. («Жайдары адам» және т.б. тақырыптар). Суретші кескіндемеші шығармаларымен (Е.Сидоркин және т.б.) танысу.


Сәндік қолданбалы өнер (12 сағат)

Ұлттық қол өнер шеберлері, олардың шығармалары. Ою-өрнектер, олардың түрлері. Сәндік сурет, табиғат көрінісі, майда қағаз пластикасы.

Түрлі-түсті қарындаштар – көркемдеуші материалдар (3 сағат). Бейнелеу-мәнерлеу ортасы - туштау тәсілі. Стилизациялау. Стиль. Мотив. Өрнек композициясы. Пішін мен түс гаммасы. Ритм. Сызықтық симметрия. Өрнектер, оны пайдалану. Өрнектер түрі. Геометриялық өрнектер. Ұлттық өрнектер. Әр түрлі халықтардың ұлттық киім-кешектері. Қазақ халқының ұлттық киімдері.

Көркемдеуші материалдар түрлі-түсті қағаздар. Техникалық өрнектер (3 сағат). Орындау техникасы - аппликация. Пішіндерді өзгерту. Мотив. Композициялық орталық. Түс пен пішіннің үйлесімділігі. Стиль. Жеміс-жидекгерді, гүлдердің әр түрлі түрін көрсететін композиция. («Күз тартуы» және т.б.тақырыптар). Стильдік жобаға келтіру. Ассоциация. Бейне. Мерекелік киімдер. Дизайн. Конфет қағаздарының эскизін жасау, аттарын тандау.

Көркемдеуші материалдар - гуашь, жуан, жіңішке қылқалам, паралон және т.б. (2 сагат). Орындалу техникасы-пастозды кескіндеме. Техникалық өрнектермен танысу. Түсті қағаздар дайындау. Фактура. Бояуларды араластыру. Колер. Материалмен тәжірибе жүргізу, оның ерекшеліктерін анықтау (Әр түрлі фактураларды: ағаш, үлпілдек, су, аспан, құрылыс материалдары, асфальт және т.б.). Пішін мен түстің үйлесімділігі. Стиль. Симметрия. Оттиск жасаудың қарапайым тәсілімен симметрия осі арқылы бейнені екінші таза бетке түсіру (хеппинг). Көбелектердің түрлі түсті бай бояуларын, инеліктің мөлдір түсті нәзік қанаттарын бейнелеу («Сиқырлы көбелек», «Жұмақ құсы» және т.б. тақырыптар).

Көркемдеуші материалдары - оқушылардың өздері дайындаган турлі-тусті қағаздар (2 сагат). Орындау техникасы - аппликация. Сәндік композиция. Заттық әлем мен табиғат мотивтері және оған деген көркем-эстетикалық қаты-нас. Фантазия. Типтік жобаға келтіру заңдылықтары. Композициялық орталықты ажырату. Колорит. Сәңдік сурет ретіңде орын-даған табиғат көрінісі. (Үлкен қалалардың мазмұнды бейнесін ашу. «Сиқырлы қала», «Шырынды жақсы көретіндер қалашық»).

Көркемдеуші материалдары - ватман қагазы немесе тусті барқыт қагаз (2 сагат).

Орындау техникасы - қағаз пластикасы. Құрастыру. Дизайн. Бұйым эскизі. Орау. Мерекелік ойыншықтар жасау. Халық шеберлерінің және кәсіби маман шеберлердің жұмыстарымен танысу.


Мүсіндеу (4 сағат)

Мүсін өнері жайлы мағлұматтар. Мүсіндеудің дәстүрлі тәсілдерімен танысу. Сазбалшықпен жұмыс. Жеке бөлшектерді біріктіру тәсілдері. Жұмыр және рельефті мүсін түрлерімен (майда пластика) танысу.

Көркемдеуші материалдары (2 сагат). Рельеф. Плинт. Өрнектер. Қазақтың ұлттық ою-өрнегіндегі рельефті өрнекті композиция элементтерін орыңдау. Жұмыр мүсін (майда пластика). Қиял. Топтық шығармашылық жұмыс. Қиял ғажайып ертегі, аңыздағы және хайуанаттар паркіндегі әр түрлі жануарлар мен құстар бейнесі.

Көркемдеуші материалдары - сазбалшық, немесе ермексаз (23 сагат). Іші қуыс майда пластикалар - иірілген немесе есілген жіпшелерді немесе сазбалшықтан жасалған пластинкаларды орындау техникасы. Стилизациялау. Форма жарасымдылығы. Дизайн. Қазақ киіз үйінің макетін жасау. Суретші-мүсіншілер шығармаларымен танысу. Е.Мергенов, Б.Төлекеев жөне т.б.


2 сынып (аптасына 1 сағаттан, барлығы 34 сағат)


Кескіндеме (12 сағат)

Қондырғылы кескіндеме. Кескіндеменің көркемдік материалдарымен танысу (акварель, гуашь, темпера).

Түстану (2 сағат). Негізгі түстер. Қосымша түстер. Аралас түстерді өз бетімен құрастыру. Ассоциативті ойлауға композиция құрастыру. Колорит. Көкжиек сызығы. Композициялық орталық. Салқын түстер басым болатын «Жабырқаңқы көңіл» колоритиндегі тақырыпқа ассоциациялар («Аяз», «Жаңбырлы күн» және т.б. тақырыптары). Жылы түстер басым болатын «Қуаныш» тақырыбына ассоциациялар «Қуанышты күн», «Мереке» және т.б. тақырыптар.

Көркемдеуші материалы - акварелъ (2 сагат). Ылғал қағаз бетінде сурет салу техникасы, а ля прима. Тақырыптық ком-позицияларды орындау: «Хайуанаттар паркінде». Лессировкалау техникасы. Сәндік тақырыптық композицияға сурет салу «Қысқы орман ертегілері», «Көктем көріністері», «Құстар әлемі», «Жаз бояулары» және т.б. «Колорит» тақырыбын қайталау.

Көркемдеуші материал - гуашь (4 сагат). Пастозды техника тәсілімен сурет салуды орындау. Композициялық орталық. Композицияда қосалқының басты нәрсеге бағы-нуы. Ертегі кейіпкерлерінің портреттерін қағаз бетіне сурет салудың өр түрлі тәсілдерін пайдалану арқылы орындау. «Алдар көсе», «Сараң бай», «Алпамыс», «Күн астындағы Күнекей қыз» және т.б.

Көркемдеуші материалдары - темпера немесе майлы бояу (4 сагат).

Пазтозды кескіндеме техникасы. Қала пейзажы жанрымен танысу. Сызықтық және ауа перспективасы. Көкжиек сызығы. Жыл мезгілдерінің әр түрлі кезеңдерінде табиғатты бақылау және бейнелеу. Суретші-кескіндемешілер шығармаларымен танысу: И.Левитан, О.Таңсықбаев және т.б.


Графика (6 сағат)

Көркемдеуші материалдары – түрлі-түсті қарындаштар (2 сагат). Орындаудың бейнелеу мәнерлеу құралдары -туштау. Көкжиек сызығы. Жер беті көрінісін қабылдау. Қозғалыс. Композициядағы ең басты нәрсе. Түрлі түстерді көрсету. Жануарлар бейнесінің қозғалыстағы қалпы («Жайылым» және т.б. тақырыптар).

Көркемдеуші материалдар - майлы тусті борлар (2 сагат). Орындаудың бейнелеу-мәнерлеу құралдары - туштау. Аралас түстерді алу. Композициялық орталық. Типтік жобаға келтіру. Калорит. «Мереке» тақырыптарына вариация жасау («Ту-ған күн», «Мереке қарсаңында» және т.б. тақырыптар).

Көркемдеуші материалдар - гель сиялы немесе қара пасталы қаламсаптар (2 сагат). Орындау техникасының бей-нелеу- мәнерлеу құралдары - сызық, штрих, дақ. Композициялық орталық. Типтік жобаға келтіру. Фактура. Үй жануарларын бейнелейтін көп фигуралы композиция құрастыру («Менің қошақаным» және т.б. тақырыптар).

Көркемдік материалдар қара фломастер (2 сагат). Бейнелеу - мәнерлеу құралдарымен орындау - сызықтық сурет. Портрет жанры. Қосарланған портрет. Компановка. Типизациялау. Бейне. Суретші мен көрермен арасындағы қатынасты ашатын композиция құрастыру («Мен және менің мамам», «Менің құрбым» және т.б.). Суретші-графиктер шығармаларымен танысу.


Сәндік-қолданбалы өнер (12 сағат)

Көркемдеуші материалдар - турлі-тусті қарындаштар (4 сагат). Орындаудың бейнелеу-мәнерлеу құралы - туштау. Стилизациялау. Өрнектік композиция. Өрнек құрасты-ру және олардың түрлері. Шеңбер ішіндегі қазақ ұлттық өрнектері. Таяу шетел халықтарының салт-дәстүрлерімен, ұлттық киімдері үлгілерімен танысу. Композициялық орталық. Тұтастық заңы. Адамдар арасындағы достық қарым-қатынасты ашатын композициялық құрылым құрастыру («Бәріміз бірге ән шырқаймыз», «Менің достарым» және т.б. тақырыптар).

Көркемдеуші материалдар - гуашь (4 сагат). Орындау техникасы - пастозды кескіндеме, шашырату, монотипия. Ұлттық калоритте орындалған натюрморт. Орналастыру (компановка). Натюрморттағы композициялық орталық. Колорит. Табиғат көрінісін сәндік сурет түрінде салу («Дала», «Ертегілер елінде» және т.б. тақырыптар). Түрлі түсті реңктер үйлесімділігі. Шырын», «Ащы дәм» және т.б. тақы-рыптарға ойды байланыстыра отырып сәндік композиция-лық сурет салу. Басу арқылы түскен таңбаның (оттиск) қара-пайым түрімен танысу. Монотипия.

Көркемдеуші материалдар - турлі-тусті қагаздар (4 сагат). Орындау техникасы - жапсырмалау (аппликация). Пішіңдерді түрлендіру. Мотив. Композициялық орталық. Түс пен форманың үйлесімділігі. Жыл мезгілдері жайлы тақы-рыптарға композиция құрастыру. «Күз симфониясы», «Қыс өрнектері» және т.б. Стилизациялау. Ойды байланыстыру (ассоциация). Бейне. Әлем халықтарында тәжіктерде, өзбектерде, түркімендерде шеңбер ай белгісінде кездеседі. Лотос гүлі — египеттіктердің жолақты өрнектерінде кездеседі. «Тіршілік ағашы» - әлем халықтарының өнеріндегі мәңгілік бейне. Бұталарына құстар қонып отырған ағаш көрінісі. Гүлді, жемісті ағаш. Гүлдеп тұрған ағаш. Өрнектік композиция құру. Өрнектегі симметрия. Жолақты өрнек.


Мүсіндеу (4 сағат)

Жұмыр және рельефті мүсіңдермен (майда пластикамен) танысу.

Көркемдік материалдар сазбалшық (2 сагат). Рельеф. Плинт. Натюрморт жанры. Сазбалшықпен жұмыс. Көркем материал ретінде сазбалшық, пластилин жайлы, пайдаланылатын құрал-саймандар (стека, тақтайша, су құятын ыдыс, мүсіндік жұмыстарды әрлеуге қажетті басылымдар- сазбал-шықтан жасалған жұмыстарды сәндеу) жайлы мәлімет беру.

Көркемдеуші материалдар сазбалшық немесе ермексаз (2 сагат). Бос майда пластикалық денелерді орындау техникасы: иірілген, есілген жіпшелер немесе сазбалшықтан жасалған пластинкалар. Стилизациялау. Форма үйлесімділігі. Дизайн. Халық шеберлері (көзеші, ағаш шебері, зергерлер) шығармаларымен танысу. Шеберлер жасаған кіші формадағы мүсіншелердің орыңдау техникасымен танысу: сазбалшықты цилиңдр формасыңда дайындау; ойыншық фигураларды (ат, қозы, ит және т.б.) созу, ию, жұмырлау әдісімен жасау; мүсіндеу жұмыстарын жеке бөліктерді (дене, бас, құлақ, құйрық) жапсырмалау әдісімен аяқтау. Суретші-мүсіншілер шығармаларымен танысу.


3 сынып (аптасына 1 сағаттан, барлығы 34 сағат)


Өнерді қабылдау. Қазақстан бейнелеу өнері. Суретшілердің шығармашылық жолымен танысу Қ. Телжанов, И Шишкин, У.Тансықбаев, Г. Ысмайылова, И.Левитан, С.Мәмбеев, А.Ғалымбаева және т.б. Жанрлар түрі. Натюрморт. Табиғат көрінісі. Кескіндемелік портрет. Ұлттық шеберлердің шы-ғармашылық шеберханалары. Қазақстан және жақын шетелдің сәулет өнері. Көркем шығармаларды талдау. Қоршаған орта табиғаты мен қоғамдық өмірді эмоционалды-эстетикалық тұрғыдан қабылдау.


Кескіндеме (11 сағат)

Түстану (2 сагат). Түстік шеңбер. Түстік қатынас. (қарама-қарсы түстер) контраст. Калорит. Ашық түсті бояу реңктері. Қоңырқай түсті бояу реңктері. Жарық пен көлең-ке. Жылт (блик). Шағылыс (рефлекс). Түспелі көлеңке. Натюрморт жанрыңдағы практикалық сабақтардың жаңа ұғымдарын талдау. Әр түрлі түстегі «Алма мен құлпынай», «Алма» және т.б. тақырыптардағы натюрморттарды бейнелеу.

Көркемдеуші материал акварель (4 сагат). Лессировка жасау техникасы. Жарық көзі. Өзіндік көлеңке. Түспелі көлеңке. Жартылай көлеңкс (локалды түс). «Жарық пен көлеңке» тақырыбын қайталау. «Ыдыс пен алма» және т.б тақырыптарда натюрморт жанрында сурет салу. Композициялық орталық. Типтік жобаға келтіру. заңдылықтары. Жарық көзі күшті түскен сюжет мазмұнын жасау. «Күншуақ», «Ақ қайыңдар» және т.б.

Көркемдеуші материал гуашь (5 сагат). Пастозды кескіндеме техникасында орындалған жұмыс. Композиция орталығы. Композициядағы басты орын алған затқа бағынушылық. Әртүрлі кәсіби мамандық тақырыбына вариация жасау. Типтік жобаға келтіру. заңдылығын қайталау. («Менің мұғалімім», «Шаштаразда» жөне т.б. тақырыптар). Қозғалыс. Көлденең, көлбеу, шеңбердегі сызықтар бойынша заттың орналасқанын көрсету. Қозғалысты берудегі кескіндемелік жағылымдарды беру. Қызу қозғалыстағы ойын қимылдарын берудегі сюжеттерді жасап көрсету. («Қуып жет», «Әлгеншек» және т.б.). Суретші-кескіндемешілер шығармаларымен танысу: А.Дейнека, Ш.Сариев және т.б.


Графика (6 сағат)

Көркемдеуші материал ргафитті жай қарындаш (3 сағат).

Миниатюра. Графикалық көркем-мәнерлеу құралдары: туштау, штрихтау. Өң. Қарындаштардың қатты, жұмсақтығын анықтау. Қарындашпен жұмыс жасау тәсіліндегі варианттар. Көз деңгейі. Квадрат, шеңбер перспективасы. Қарапайым перспектива. Жарық пен көлеңке. Меншікті көлеңке. Түспелі көлеңке. Өнді түрлендіруге жаттығулар жасау. Куб, цилиндрге жақын пішіні бар бұйымдармен тұрмыстық жанр тақырыбына натюрморт. Пленэрда қарапайым түзілімі бар ғимараттарды салу.

Көркемдеуші материалдар гель сиялы немесе қара пас-талы қаламсаптар (3 сағат). Орындаудың бейнелеу-мәнер-леу құралдары - сызық, штрих, дақ. Композиция орталығы. Типтік жобаға келтіру.. Фактура. Табиғат байлығы мен қыр-сырын көрсететін тақырыптарға сурет салу. «Жеміс-жидек мол жыл», «Ауылда» және т.б. Қазақстан суретшілерінің шығармаларымен танысу.


Сәндік қолданбалы өнер (9 сағат)

Көркемдеуші материалдар турлі-тусті қарындаштар (2 сагат). Орындаудың бейнелеу-мәнерлеу құралдары тушьпен жұмыс. Ою- өрнектердегі туған жер табиғатының әсем көрінісі (геометриялық, өсімдік, жануар бейнелі өрнектер). Пішінді тасымалдау (трансформациялау). Өрнектердің элементтері мен мотивтері. Стильдеу. Өрнектердегі композиция. Тік бұрышты пішіндегі өрнектер. Шеңбер ішіндегі өрнектер. Өрнектер және оларды пайдалану. Тік бұрыш пішінді қазақша өрнектердің эскизін орындау.

Көркемдеуші материалдар гуашь (4 сагат). Орындау техникасы-пастозды кескіндеме. Сәндік натюрморт. Орналас-тыру. Көлем. Орналасқан орны. Түс. Натюрморттағы ком-позициялық орталық. Колорит. Халық мотивтерінің натюрморт шығармаларындағы көрінісі. («Өткенді еске түсіру», «Менің сүйкімді заттарым» және т.б.). Табиғат корінісін сәндік сурет стилінде орындау. Табиғат пішіндерін сәндік формаларға ауыстыру. Бақылау және фантазия. Ырғақ (ритм). Композициялық орталық. Пішін мен түс жарасымдылығы. «Көбелектер биі», «Көңілді алаңқай» және т.б.

Көркемдеуші материалдар - түрлі-түсті қағаздар, мата, моншақтар және т.б. (3 сагат). Орындау техникасы - апп-ликация, коллаж. Пішіндерді өзгерту. Мотив. Композициялық орталық. Пішін мен түс жарасымдылығы. Ертегі, аңыздар сюжетіне композиция құрастыру. («Ғажайып бақта», «Сиқырлы саз» және т.б.). Дизайн. Зергерлік бұйымдар. Эскиз бойынша зергерлік әшекейлерді безендіру. («Білезік», «Сақина», «Алқа» және т.б.).


Мүсіндеу (4 сағат)

Көркемдеуші материалдары - пластилин (2 сагат). Рельеф. Плинт. Ұлттық рәміздерді бейнелеу. Кіші пішіндегі жұмыр, жазық мүсіндер. Жануарлар стиліндегі (анималистік) жанр. «Адам және жануар», «Цирк» және т.б.

Көркемдеуші материалдары - сазбалшық және ермексазбен жұмыс (2 сагат). Плакетка. Композициялық эскиз жасау. Рельеф. «Су асты әлемі». Суретші - мүсіншілер шығармаларымен танысу.


Сәулет өнері (4 сағат)

Көркемдік материалдары - ватман қагазы, желім ПВА және т.б. (3 сагат). Орындау техникасы - қағаз пластика-сы. Эскиз. Конструкция. Макет. «Балалар алаңы ансамблі» тақырыбын жабдықтау бойынша топтық жұмыс.

Көркемдеуші материалдары - сазбалшық немесе тузды қамыр (2 сагат). Плакетка. Эскиз бойынша рельефті ком-позиция жұмысын орындау. Туған жердің сәулеттік ескерткіштері. (Мешіт. Шіркеу. Мавзолей және т.б. зәулім ғимараттар).

Көркемдеуші материалдары - ермексаз (2 сагат). Бейне. Эскиз. Конструкция. Ертегідегі әсем ғимараттар көрінісін бейнелеу. («Патша сарайы»). Белгілі сәулеттік ғимараттар-мен және қазіргі заман сәулет құрылыстарымен танысу. (Қожа Ахмет Иассауи мавзолейі және т.б.


4 сынып (барлығы 34 сағат, аптасына 1 сағаттан)


Өнерді қабылдау

Қазақстан бейнелеу өнері. Ә.Қастеев, П.Зальцман, С.Романов, О.Таңсықбаев және т.б. суретшілер шығармаларымен танысу. Натюрморт. Табиғат жанры. Портрет. Майда пластика. Жұмыр мүсін. Халық шеберлерінің шығармашылық шеберханасы. Қазақстан және таяу шетел сәулет өнері. Шығармаларды талдау. Табиғат сұлулығын, қоршаған ортаны, қоғам өмірінде болып жатқан құбылыстарды сезім арқылы қабылдау.


Кескіндеме (12 сағат)

Түстану (4 сагат). Түстік шеңбер. Түстік қатынас. Контраст. Түстік, рендік бейнелеу арқылы нәрсенің пішінін, көлемін және кеңістікті айқындау. Эскиз, нобай, жылдам суреттер арқылы бір көріністі әр түрлі қырынан салу. Сурет салу кезендерін (бастапқы, негізгі, аяқтау) нақтылау. Зат бейнесінің қағаз бетіне орналасуы (компановка). Құрылымы (композиция). Пішін.

Көркемдеуші материалы акварель (4 сағат). Орындау техникасы - лессировка жасау. Жарық көзі. Меншікті көлеңке. Түспелі жарық. Өңдік мата түсінің көлеңке түсіне әсер етуі. Жартылай тон (локалды түс). Жылт. Түстік қатынас. Жарық пен көлеңке тақырыбын қайталау. Натюрморттық жұмыстар орындау. Композиция орталығы. Еңбек тақырыбына сурет салу. («Егін жинау», «Мектептегі сенбілік» және т.б. тақы-рыптар).

Көркемдеуші материал гуашь (4 сагат). Пастозды кескіндеме техникасында орындау. Композиция орталығы. Достық, бірлестік тақырыбында сурет салу. Типизациялау заңдылықтарын қайталау. Тұтастық заңдылығы. «Достық поезы», «Серуенге шыққанда» және т.б. тақырыптар. Қозғалыс. Шеңбер ішінде көлбеу сызықтар бойынша компоновка жасау. Тұрақтылық. Тұрақты композиция. Тыныштық. Қозғалысты берудегі кескіндемелік жағылымның ролі. Туған табиғатының әсемдігін, ерекшелігін беру сюжетін қарастыру. Табиғаттың қозғалыс қалпы. Табиғаттың тұрақты қалпы. «Парус», «Қырау» және т.б. тақырыптарға сурет салу. Кескіндемеші-суретшілер шығармаларымен танысу. А.Риттих және т.б.


Графика (6 сағат)

Көркемдеуші материал графитті жәй қарындаш (4 сағат). Графикалық көркем-мәнерлеу құралдары: туштау, штрихтау. Өң. Қатты, жұмсақ қарындашпен жұмыс жасау тәсілдері. Перспектива. Көз деңгейі. Көкжиек сызығы. Квадрат, шеңбер перспективасы. Жарық пен көлеңке. Меншікті көлеңке. Түспелі көлеңке. Өңді түрлеңдіруге, тондық қатынасқа жаттығулар жасау. Куб, цилиндрге жақын пішінді нәрселерге тұрмыстық натюрморт. Композициялық шешімі нақты тақырыптық натюрморт. Табиғатқа шығу арқылы үй құрылыстарын ағаштармен бірге пленэрде салу.

Көркемдеуші материалдар гель сиялы немесе қара пасталы қаламсаптар (2 сагат). Орындаудың бейнелеу-мәнерлеу құралдары - сызықтар, штрих, дақ. Композиция орталығы. Типтік жобаға келтіру. Фактура. Табиғат сұлулығын ағаштармен бірге көрсететін тақырыптарга сурет салу. Қазақстан суретшілерінің шығармаларымен танысу. К.Қаметов, В.Тимофеев және т.б.


Сәндік қолданбалы өнер (11 сағат).

Көркемдеуші материалдары - турлі-тусті қарындаштар (4 сагат). Орындаудың бейнелеу-мәнерлеу құралдары - туштау. Әлем өнеріндегі негізгі өрнектік мотивтер. Адам және табиғат. Әлем халықтарының өнеріндегі от, су, жер және ауа бейнелерінің жалпылама және бірлік белгілері. Символдық белгілерді пайдалана отырып, шығармашылық өрнектік ком-позиция құрастыру. Графикалық дизайн. Мәтін мазмұны мен сурет композициясының өзара байланысы. Ағаш діңіне сурет салу жанры бойынша бейнелеу. Шрифт және көркемдеу арқылы халық ауыз әдебиетіндегі шығармаларды безендіру. Қазақ, орыс жәнет.б. халықтардың мақал-мәтелдерін көркем әріптермен жазу.

Көркемдеуші материалы - гуашь (4 сагат). Орындау тех-никасы-пастозды кескіндеме. Сөндік натюрморт. Орналас-тыру. Көлем. Орналасқан орны. Түс. Натюрморттағы ком-позициялық орталық. Колорит. Шығармашылық компози-ция (натюрморт). «Менің қызығушылығым», «Музыка аспаптары», «Өнер» және т.б. Табиғат көрінісін сәндік сурет стилінде орындау. Табиғат формаларын сәндік формаларға ауыстыру. Бақылыау және фантазия. Ырғақ (ритм). Композициялық орталық. Форма мен түс жарасымдылығы. «Жұмақ құсы», «Бақ құсы» және т.б.

Көркемдеуші материалдар - түрлі-түсті қағаз, мата, моншақтар және т.б. (4 сагат). Орындау техникасы - аппликация, коллаж. Формаларды өзгерту. Мотив. Композициялық орталық. Форма мен түс жарасымдылығы. Ойға байланыстырып төмендегі тақырыптарға композиция құрастыру. «Жылдамдық», «Қуаныш» және т.б. Дизайн. Зергерлік бұйымдар. Эскиз бойынша кітаптарға арасына салатын тілікшелерді безендіру. Ұлттық тақырыптарға композиция құрастыру. Халықтық және кәсіби шеберлер шығармаларымен танысу. Ш. Ниязбеков, М.Лизогуб және т.б.

Мүсіндеу (3 сағат)

Көркемдеуші материал пластилин (2 сагат). Жұмыр мүсін (майда пластика). Пластика. Композициялық тұтастық. Халық шеберлерінің (ағаш, сазбалшық, мәрмәр тас, сүйектен сәндік бұйымдар жасайтын) әртүрлі түрлі шығармаларымен танысу. Халықтық және қазіргі заман сәндік өнері негізінде мүсіндеу жұмыстарын орындау.(«Бота», «Алдар көсе» және т.б. тақырыптар).

Көркемдеуші материалдар - сазбалшық және ермек саз (1 сагат). Майда пластика. Композициялық эскиз жасау. Ұлттық киімдер. «Ұлттық киім-сәніміз». Суретші-мүсіншілер шығармаларымен танысу. (Е.Мергенов, Б.Төлекеев және т.б.).


Сәулет өнері (2 сағат)

Көркемдік материалдар ватман қагазы, желім ПВА және т.б. (1 сағат). Монументальді кескіндеме. Орындау техникасы - қағаз пластикасы. Эскиз. Конструкция. Макет. «Фантазия» және т.с.с. тақырыптарға ансамбль әзірлеу бойынша топтық жұмыс.

Көркемдеуші материалдар - сазбалшық немесе ермексаз (1 сағат). Киіз үй - көшпелілер үшін ең қолайлы үй. Қазіргі заман сәулеттік ансамблдеріндегі киіз - үй көрінісі. «Киіз үй» сувенирінің эскизі бойынша композиция жұмысын орындау. Қазіргі заман сәулет өнерінің белгілі ескерткіштерімен танысу.


III. СЫНЫПТАР БОЙЫНША ОҚУШЫЛАРДЫҢ ДАЙЫНДЫҚ ДЕҢГЕЙІНЕ ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАПТАР


Білімі:

  • бейнелеу өнерінің адам өміріндегі орнын;

  • мемлекеттік рәміздерді, тарихи және туған жер мәдениетінің белгілі ескерткіштері;

  • бейнелеу өнеріндегі әр турлі жанрлардың ерекшеліктерін (натюрморт, табиғат, портрет, тарихи, анималистік жанрлар);

  • кескіндеме түрлерін: қондырғылы, монументальді, сәңдік, миниатюра;

  • мүсін өнері түрлерін: рельеф, бюст, тұлғалық, ескерткіш;

  • сәулет өнері құрылысының түрлерін: ежелгі сәулет өнері, қазіргі заманғы сәулет өнері, тұрғын ғимараттар, мұражай, мешіт, мұнаралар;

  • көркем кәсіпшіліктің түрлерін: зергерлік, ағаштағы керамикадағы, әшекей бұйымдардағы білуі тиіс.

Білігі:

  • тік, көлбеу, жатық, ойық, толқын, торкөз сызықтарды орындай алуы;

  • қарындашты, акварель бояуларын, гуашты бояулары, тушты, қаламұшты, сазбалшықты пайдалана алуды, қатырма қағазбен жұмыс істей алуды;

  • көркем шығармадағы негізгі ой түйінін анықтай, алуды;
    көркем шығармалардаың жанрларын ажырата алуды;
    тақырып, композиция, жанр, сюжет, салыстыру сияқ-

  • ты ұғымдарды түсіндіре алуы;

  • берілген немесе еркін тақырыпқа эскиз құра алуы, кескіннің логикалық бірізділігін қадағалауы;

  • композициялық орталықты, көркем шығарма сюжетін анықтай алуы;

  • көркем шығарма кейіпкерлерінің іс-әрекеттерін, жа-ғымды, жағымсыз қылықтарын өз сөзімен айтып түсіндіре алуы, күнделікті тіршілікте кездесетін жағдаятарға өзінің қатынасын біддіре алуы тиіс;

  • көркем шығарманы орындаудың техникалық тәсілдерін түсіндіре алуы;

  • көркем шығармалардың белгілі сюжеттерін суреттер мен композициялар арқылы өз түсінігі бойынша көрсете алуы;

  • қазіргі заман техникасында әр түрлі бұйымдар жасай алуы, қағаз пластикасы, икэбана, коллаж, батик, дизайн стиліндегі мәнер,

  • әр түрлі көркем материалдардан халық өрнектерінің элементтерін орындауды, дәстүрлі тәсілде композиция құра-уды игеруі;

  • көркем көрмелер үшін орындалған жұмыстарды таңдап алуы және оларды орналастыра алуы тиіс.

Пәнаралық байланыс. Жан-жақты пәнаралық байланыс көмегімен оқушыларды оқыту, дамыту және тәрбиелеу міндеттері сапалы жаңа деңгейде шешуді ғана емес, сондай-ақ, көркемдік білім берудегі шынайы күрделі проблемаларды шешу жолдары мен амалдары үшін, оларды кешендітүрде көре білудің ірге тасын қаланады. Сондықтан пәнаралық байланыс мектеп оқушыларына білім беру мен тәрбиелеуде кешенді амал жасаудың маңызды шарты мен нәтижелері болып табылады. Бейнелеу өнері сабағында пәнаралық байланыстарды пайдалану, өнер түрлерін синтездеу зерделенетін құбылыстарды әлем картинасын тұтас көруге алып келуге мүмкіндік береді. Бұл әдебиет, тіл, қоршаған орта, бейнелеу өнері, музыкөнері сияқты пәндер арасында пәнаралық байланыс құруды мақсат тұтатын сабақтарда өте тиімді болмақ.

Әдебиет: бейнелік қабылдауды тереңдету және дамыту; көркем шығарма кейіпкерлерінің әрекеттерін түсіндіру және олардың әрекеттеріне өз көзқарасын білдіру, олардың іс-әрекеттерін нақты омір жағдаяттары тұрғысынан қарастыру; көркем шығармалардың белгілі сюжеттеріне сурет салу және композициялық шешімін табу.

Музыка: Кеңістіктік түсініктерді тереңдету және дамыту мақсатында әуен-сазды пайдалану. Халықтық көркем қол өнер мен халықтық күй әуендері арасындағы байланыс. Бояу түстері мен сазды күй байланысы. Ою-өрнектер мотиві мен музыка арасындағы үйлесімділік. Нәзік сызықтар мен нәзік әуен арасындағы байланыс (Сары арқа. Дәулеткерей «Көктем». В.А.Моцарт, Би күйі. А.Жұбанов және т.б.).

Дүниетану: ағаш түрлері және олардың құрылымы, үй жануарларының түрлері, олардың әдет-қылықтары, маусымдық ауыл шаруашылық жұмыстары, еліміздің табиғи аймақтары мен көріністері.

Математика: көлем. Форма. Кеңістік. Геометриялық денелер. Өлшем. Ою-өрнектердегі тепе-теңдік, осьтік симметрия. Киіз үй құрылымындағы математикалық нақтылық.

Еңбекке баулу: бейнелеу, безендіру, құрастыру, әрлеу, әшекейлеу, мүсіндеу, қию, жапсыру іс-әрекеттері. Бұйымның эскизін, макетін жасауда сызба жобаларын дайындау. Дайын бұйымдарды әшекейлеу, оларды орналастырудағы композициялық шешім.


ІҮ. ОҚЫТУДЫҢ ӘДІСТЕМЕЛІК ЖҮЙЕСІНІҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ


Мектеп қабырғасында бейнелеу өнері пәнін оқыту негізі оқу мен тәрбие үрдісінің органикалық бірлігі тұтастығында болып табылады: эстетикалық тәрбиелеу және көркемдік білім беру көркемдік іс-әрекеттердегі ілім, ілік, дағдыларды жүйелі баяндауға негізделген болуы керек. Дағдыларды меңгеру өзіндік мақсат болып табылмайды, сонымен қатар, шынайы болмысты көркемдік жағынан тану мен көрсете білудің, шынайы болмысқа деген эстетикалық қатынас қалыптастыру, оқушыларда белсенді өмірлік ұстанымдарды бекіту құралы болып табылады.

«Бейнелеу өнері» оқу пәнінің базалық мазмұны сәндік қолданбалы өнер материалы негізінде бейнелеу өнерін графикалық суретпен, сәулет өнерімен, сәндік-қолданбалы өнермен және еңбекке баулу пәндерімен байланыстыра отырып байытылған оқу мазмұнын жасауды қарастырады.

Оқу мазмұнын жүйелеу әдісінің негізіне көркемдік әрекеттердің бейнелеу, безендіру, құрастыру сияқты үш түрін дамыта оқыту ұстанымын қолдану идеясы басшылыққа алынды.

Бейнелеу өнері оқу пәнінің сабағы өзге пәндер сияқты лабораториялық-практикалық сипатқа ие. «Бейнелеу өнері» оқу пәнін өзге де мазмұндас пәндермен байланыста оқыту бүгінде мектеп практикасында іске асырылып жатыр.

Үйретудің көрнекілік әдіс-тәсілдері ішінен суретші шығармасын пайдалануда төменгі сынып оқушысы жас ерекшелігіне байланысты картинаны көре отырып, жердің, аспанның орналасуы бір сызықтың бойында емес, үлкен белдеуде бейнеленетін заттар алыстаған сайын жоғары, жақындаған сайын төмен, қағаз бетінің шетіне таман орналасатынын өзі көреді. Ал мүсіндеуде бұл көркемдік қабылдау олардың іс-қимылдарына сәйкестікте: қатарлас, бір-бірінен алыс, бір-бірінің артында және тағы басқа орналастыру арқылы шешіледі. Сондай-ақ бұл технология саусақ қимылдарын дамыту үшін аса маңызды.

Мамандар бүгінде адам миының оң және сол бөліктері өз қызметтерін біркелкі атқармайтынын дәлелдеп отыр. Сол жақ бөлігі жүйелі білім мен ойлауға бейімделген. Көптеген ғалымдар біздің қазіргі өркениетімізді «сол бөліктілер» есесіне құрылған деп атап, оң жақ бөлігіміздің мүмкіншіліктерін көп пайдаланбайтынымызды дәлелдеп көрсетті. Оқу үрдісін жүргізуде оң жақ ми бөлігі жетіліп жұмыс жасаса, бұл педагогика ғылымы үшін тиімді болар еді.

Көркемдік іс-әрекеттердің ішіндегі құрастыру яғни конструкциялау бейнелеу және техникалық болып екіге бөлінеді. Құрастыру жұмыстарын тек техникалық жағынан қарастыру төменгі сынып оқушылары үшін тартымды емес. Сол себепті төменгі сыныптың оқушысы үшін оқу үрдісіне ойындық әрекет түрлерін енгізу маңызды болмақ. Құрастыру (конструкциялау) барысында бала ойын қатынастарына түседі, ондағы әртүрлі рөлдерді орындайды. Заттардың эстетикалық қасиеттерін бағалау шеберлігін тәрбиелеу, бұйымдардың әсемдігіне назар аударуына алып келеді.

Бастауыш білім беру деңгейінің 1-2 сыныптарында сәндік-қолданбалы өнер түрлерін оқытып, үйрету қоршаған орта құбылыстарын эстетикалық тұрғыдан қабылдап, оның әсемдігін танып-білу және оларды қағаз бетіне түсірумен тығыз байланысты. Оқушылар алдымен көркемдік материалдармен (қағаз, қарындаштар, бояулар, саз балшық, ермексаз және т.б.) қасиеттерімен тікелей танысады, көркемдік шығармашылық әрекеттер барысында алынған нәтиежелермен байланысын танып біледі. Айналадағы заттар туралы, материалдар мен жабдықтар туралы білім алуын жалғастыру барысында олардың материал тануға деген ынтасы артады, өзінің ойын, айналадағы дүниеден алған әсерлерін бейнелеу, безендіру арқылы беруге ұмтылысымен сабақтастықта іске асырылады.

Бастауыш білім беру деңгейінде оқытып үйретудің маңызды міндеттерінің бірі ырғақ, симметрия, түстерді ескере отырып, әртүрлі ою-өрнек композициясын құруды білу біліктілігін дамыту болып табылады.

Келесі маңызды міндеті – әр түрлі көркемдік материалдармен шығармашылық жұмыс жасаудың технологиялық білім, білік, дағдыларын және ойын практикалық іске асырудың негізі ретіндегі техникалық орындау тәсілдерін меңгерту. Бастауыш сынып оқушылары қоршаған орта болмысындағы адамдардың, заттардың, үйлердің әшекейлеуін, безендіруін байқайды, көреді, құрылыстағы құру мен бейнелеуді олардың бір заттың айналасында бір-бірімен біріккен түрін көріп, көңіліне тоқиды. Мектепте алған білімін өмірде қолдана білу қабілетімен бірге байланыстырмаған білімнің мәні жоқ. Өнер мен өмірді байланыстырып оқыту – оқытушының міндеті.

Жалпы білім беретін мектептің бастауыш білім беру деңгейінде оқытылатын «Бейнелеу өнері» оқу пәні әртүрлі мазмұндас пәндердің мазмұнын байланыстыра оқыту ғана емес, сонымен қатар әртүрлі өнер түрлерін, (кескіндеме, графика, сәулет, сәндік-қолданбалы өнер) оларға тән жалпы заңдылықтарды, ұғымдарды да тұтастықта қарастырады:

Мәдениеттану: эстетикалық, эстетикалық талғам, өлшем, үйлесімділік, салыстыру, бөлшектер және тұтастық.

Техникалық: бір бөлшектік және көп бөлшектік бұйымдар, материал, құрал-саймандар, заттың бөлігі, үлгі (шаблон); бөлшектерді белгілеу, қайшымен қию, бөлшектерді (желіммен) біріктіру, өңдеу, тігістер.

Көркемдік-бейнелеу: бейнелеу материалы, құрал, сызық, жағылым, түс, симметрия, сурет, ою, өрнек, жазықтық және көлемдік бейнелеу, рельеф, мозаика.

Өнерді терең түсінудің негізі көркемдік бейнелерді қабылдау дағдыларын дамыту болып табылады. Оқушылар өнер шығармаларын саналы түрде қабылдауға үйренуі, олардың көркемдік-эстетикалық мазмұнын арнайы көркем сөздер мен терминдерді пайдалана отырып, сондай-ақ олардың түсінігіне жақын кейбір көркемдік құралдарды сезініп және айқындап, суреттеп айтып беру тиіс.

Практикалық тапсырмалардың мазмұнын оқу міндеттерінің негізгі төрт тобында шешу қарастырылады. 1) композиция; 2) форма, пропорции, құрылым; 3) кеңістік пен көлем; 4) түс пен жарық.

Көркемдік-шығармашылық әрекеттер тұтас оқу жұмысын сапалы орындаудың кепілі болып табылады. Іс-әрекеттер арқылы меңгерілген әдіс-тәсілдер бейнелеу әрекеттері мен бұйымдарды дайындау жұмыстарын орындау бойынша практикалық жұмыстар ішіне ендіріледі. 1-2 сыныптарда көбінесе гуашь бояуымен және акварель бояуымен жұмыс жасауға көңіл бөлінеді, себебі гуашь бояуы материалмен жұмыс жасауға ыңғайлы және бояу жағылымдарын түзетуге қолайлы.

Бейнелеу өнері сабақтары қажетті оқу құралдарымен, көрнекілік құралдармен қамтамасыз етіліп, заманауи техникалық оқу құралдарымен жабдықталуы тиіс. Көрнекілік құралдармен жұмыс жасап көрсету, тақтаға педагогикалық сурет салудың негізгі тәсілдерін көсетуді мұғалім білуі тиіс. Сабақтың заманауи сапалық деңгейі бейнелеу өнеріне бөлінген арнайы кабинеттің болуымен және қажетті құрал-жабдықтар және заманауи талаптарға сай қажетті көрнекі материалдармен жабдықталуымен айқындалады.




Похожие:

Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы бейнелеу өнері iconҰсыныстар беру үшін Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім беру академиясы Әзірлеген және ҰсынғАН
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы бейнелеу өнері iconЖобалау және зерттеу қызметі негізінде 12 жылдық білім беру жағдайында
Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы Ғылыми кеңесімен баспаға ұсынылды (2013 жылғы 15 сәуірдегі №2 хаттама)
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы бейнелеу өнері icon2013-2014 оқу жылында Қазақстан Республикасының жалпы орта білім беретін ұйымдарында ғылым негіздерін оқытудың ерекшеліктері туралы
Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы Ғылыми кеңесімен баспаға ұсынылды (2013 жылғы 24 мамырдағы №3 хаттама)
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы бейнелеу өнері icon2013-2014 оқу жылында Қазақстан Республикасының жалпы орта білім беретін ұйымдарында ғылым негіздерін оқытудың ерекшеліктері туралы
Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы Ғылыми кеңесімен баспаға ұсынылды (2013 жылғы 24 мамырдағы №3 хаттама)
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы бейнелеу өнері icon12 жылдық білім беру жағдайында оқушылардың функционалдық сауаттылығын қалыптастырудың тұжырымдамалық тұғырлары
Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы Ғылыми кеңесімен баспаға ұсынылды (2013 жылғы 15 сәуірдегі №2 хаттама)
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы бейнелеу өнері iconОқушылардың функционалдық сауаттылығын қалыптастыруда 12 жылдық білім беру мазмұнының кіріктірілуі мен сабақтастығы
Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы Ғылыми кеңесімен баспаға ұсынылды (2013 жылғы 15 сәуірдегі №2 хаттама)
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы бейнелеу өнері icon12 жылдық бастауыш мектептің базалық білім мазмұнын анықтау әдістері
Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы Ғылыми кеңесімен баспаға ұсынылды (2013 жылғы 27 ақпандағы №1 хаттама)
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы бейнелеу өнері icon12 жылдық жалпы орта мектептің базалық білім мазмұнын анықтау әдістері
Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы Ғылыми кеңесімен баспаға ұсынылды (2013 жылғы 27 ақпандағы №1 хаттама)
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы бейнелеу өнері icon12 жылдық негізгі орта мектептің базалық білім мазмұнын анықтау әдістері
Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы Ғылыми кеңесімен баспаға ұсынылды (2013 жылғы 27 ақпандағы №1 хаттама)
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы бейнелеу өнері iconҚазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Білім және ғылым саласындағы бақылау Комитетінің 2014 жылдың бірінші жарты жылдығына арналған тексеру жоспары
Республикасы Білім және ғылым министрлігі Білім және ғылым саласындағы бақылау комитеті төрағасының 2013 жылғы 3 желтоқсандағы №1519...
Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы бейнелеу өнері iconҚазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Білім және ғылым саласындағы бақылау комитетінің Батыс Қазақстан облысының білім саласындағы бақылау департаментінің 2012 жылдың II жартыжылдығына арналған тексеру жүргізу жоспары
Республикасы Білім және ғылым министрлігі Білім және ғылым саласындағы бақылау комитеті төраға орынбасарының 2012 жылғы 4 мамырдағы...
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzgov.docdat.com 2000-2014
При копировании материала обязательно указание активной ссылки открытой для индексации.
обратиться к администрации
Документы