Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы icon

Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы



НазваниеҚостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы
страница6/19
Дата конвертации03.05.2013
Размер3.65 Mb.
ТипДокументы
источник
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   19

^ Инновациялар мен инвестициялар


2007-2009 жылдар кезеңінде инвестициялар көлемінің серпіні жыл сайынғы өсімнің оң қарқынына ие. 2009 жылы облыстың негізгі капиталына 122,2 млрд. теңге салынды, бұл 2007 жылмен салыстырғанда 1,3 есе артық.

Негізгі капиталға инвестициялардың негізгі қайнар көзі кәсіпорындардың, ұйымдардың, халықтың меншікті қаражаттары болып табылады. Осы қайнар көздің инвестициялардың жалпы көлеміндегі үлес салмағы 70% құрады. Бюджетік қаражаттар есебінен инвестициялардың үлесі 2007 жылғы 11,4 %-дан 2009 жылы 16,4%-ға ұлғайды.

2009 жылы негізгі капиталға салымдардың басым бөлігі өнеркәсіпке – 60,3 млрд. теңге (негізгі капиталға ивестициялардың көлемінен 49,4%) бағытталды, оның ішінде тау-кен өнеркәсібіне – 34,8 млрд. теңге (28,5%), өңдеу өнеркәсібіне – 16,7 млрд. теңге (13,7%), электрмен жабдықтау, газ беру, бу және ауа реттеуге 5,2 млрд. теңге (4,3%), сумен жабдықтау, канализациялық жүйе, қоқыстарды жинақтау мен таратуды бақылауға – 3,6 млрд. теңге (2,9%). Ауыл, балық және орман шаруашылығына инвестициялар – 19,5 млрд. теңгені (16%), жылжымайтын мүлікпен операцияларға – 11,2 млрд. теңгені (9,1%), көлік және жинақтауға – 9 млрд. теңгені (7,3%), көтерме және бөлшек сауда, автокөліктерді және мотоциклдерді жөңдеуге және т.б. – 5,9 млрд. теңгені (4,9%) құрады.

2015 жылға дейінгі кезеңде елді индустрияландырудың үдемелі саясатының негізгі басымдылығы экономиканың әр түрлі салаларындағы ірі инвестициялық жобаларды іске асыру болып табылады.

2010-2014 жылдарға арналған ҚР индустриялық-инновациялық дамытудың мемлекеттік бағдарламасын іске асыру мақсатында Үйлестіру кеңесі құрылып, қызмет етуде, Республикалық және Өңірлік индустрияландыру карталарының шеңберінде инвестициялық жобалар іске асырылуда.

Қазақстанды индустрияландырудың республикалық картасына жалпы құны 185,6 млрд. теңгені құрайтын 11 жоба енгізілді.

Өңірлік индустрияландыру картасына жалпы құны 6,8 млрд. теңгені құрайтын 6 жоба енгізілді.

Қазіргі кезде облыс бойынша республикалық басқару орталықтарының шеңберінде жалпы бағасы 192,4 млрд. теңгені құрайтын 17 инвестициялық жобаны іске асыруды бақылау жүзеге асырылып жатыр.

2010 жылдың 1 қазанындағы жағдай бойынша жалпы құны 13,9 млрд. теңгені құрайтын 7 жоба (1 жоба – индустрия саласында және 6 жоба –агроөнеркәсіп кешенінде) пайдалануға берілді, 780 жұмыс орны ашылды:

  1. Рудный қаласында («ССКӨБ» АҚ) жылына 75 мың тонна дайын өнім өндіретін қуаттылығы бар металл прокаттау зауытының құрылысы;

  2. Қостанай ауданының Затобол кентінде («Қарасу-Ет» ЖШС) жылына 5,4 мың тонна ет өндіретін қуаттылығы бар етті қайта өңдеу кешенінің құрылысы;

  3. Қостанай ауданының Садчиков кентінде («Садчиковское» ЖШС) сүт сауатын залы бар 400 бас ІҚМ арналған сүт-тауарлық фермасының құрылысы;

  4. Федоров ауданының Чистый Чандак селосында («Тұрар» ЖШС) 1 мың бас ІҚМ арналған сүт кешенінің құрылысы;

  5. Қостанай ауданының Жданов селосында («Жас – қанат бройлерлік фабрикасы» ЖШС) жылына 1,9 мың тонна қуаттылығы бар өндірісті кеңейту және бройлердің етін қайта өңдеу бойынша жоба;

  6. Қостанай қаласында тәулігіне 256 тонна ұн шығаратын қуаттылығы бар диірмен кешенінің және тәулігіне 4 тонна зығыр майын өндіретін цех құрылысы («Алтын- Май» ЖШС);

  7. Қостанай қаласында сағатына 4,2 мың кг қуаттылығы бар ұсақ-кесілген макарон өнімдерінің өндірісі бойынша цех құрылысы («Қостанай ұн комбинаты» ЖШС).

Жалпы бағасы 5,4 млрд. теңге 4 жобаны жүзеге асыру бойынша жұмыстар жүргізілуде (1 жоба – индустрия саласында, 3 жоба – агроөнеркәсіптік кешенінде):

1. Ауыл шаруашылығы техникасына қызмет көрсету және сату жөніндегі сауда-қызметін көрсететін орталықтарды кеңейту және жаңғырту («Агромаш Холдинг» АҚ). ҚР ИЖТМ іске асыру мерзімін 2011 жылға ауыстыруды ұсынды;

2. Қарасу ауданының Восток селосында 2,5 мың ІҚМ басына және 1,0 мың тұқымдық мал басын бордақылау алаңының құрылысы («Караман - К» ЖШС);

3. Қостанай қаласында тәулігіне 150 тонна сүт шикізатын қайта өңдеу бойынша жаңа зауыт құрылысы және құрал-жабдықтар сатып алу («Милх» ЖШС);

4. Рудный қаласында жылына қуаттылығы 65 млн. дана жұмыртқа өндіретін осы заманғы жаңашаландырылған құс фабрикасын дамыту және құру («Жас-Қанат 2006» ЖШС).

Сол сияқты, 2010 жылы құны 25,0 млрд. теңге тұратын 4 жобаны іске асыру басталды (1 жоба – индустрия саласында және 3 жоба – агроөнеркәсіп кешенінде):

1. Қарабалық ауданының Гурьянов селосында жылына қуаттылығы 12,0 мың тонна бройлер етін өндіруге бағытталған өндірісті жаңарту («Комсомол құс фабрикасы» ЖШС);

2. Әулиекөл ауданының Тимофеев кентінде инфрақұрылымы дамыған қуаттылығы 2,5 мың бас әулиекөл тұқымды ІҚМ мал бордақылау алаңын салу («Тимофеевка-Агро» ЖШС).

3. Арқалық қаласының Айдар кентінде қуаттылығы жылына 9,0 мың тонна бройлер етін өндіретін құс фабрикасын жөндеу («АгроИнтерҚұс» ЖШС);

4. «Қостанай қаласында жылына қуаттылығы 450 мың тонна ұсақ сортты прокат құрылысы» жобасы бойынша («Евраз Каспиан Сталь» ЖШС) қаржыландырудың шешілмеген мәселесіне байланысты ҚР ИЖТМ-не Қазақстанның индустриаландыру картасынан жобаны шығару ұсынысы жіберілді. ҚР ИЖТМ іске асыру мерзімін 2011-2013 жылдарға ауыстыруды ұсынды.


^ Индустриялық-инновациялық даму

Қазақстан Республикасының 2003-2015 жылдарға арналған индустриялық-инновациялық даму стратегиясы шеңберінде 2004-2009 жылдары облыс бойынша 66,1 млрд. теңге сомасына 83 инвестициялық жоба іске асырылды, 3529 жұмыс орны құрылды.

2009 жылы өнеркәсіп саласында 8,3 млрд. теңге сомасында 5 инвестициялық жоба іске асырылды, 199 жұмыс орны құрылды. Агроөнеркәсіптік секторында 2009 жылы құны 7,9 млрд. теңге 8 жоба іске асырылды, 204 жұмыс орны құрылды.

2010-2015 жылдары облыс бойынша 500 млрд. теңге сомасында 43 индустриялық-инвестициялық жобаларды іске асыру жоспарланды. Барлығы 8 мыңнан астам жұмыс орнын құру жоспарланып отыр. Олардың ішінен индустрия саласында 475,2 млрд. теңге сомасында 17 жоба іске асырылуда, 7,3 мың жұмыс орнын құру жоспарлануда; агроөнеркәсіптік кешенінде 25 млрд. теңге сомасына 26 жоба іске асырылуда, 1,5 мың жұмыс орнын құру жоспарлануда.

Қазақстанды индустрияландырудың республикалық картасына жалпы құны 185,6 млрд. теңге 11 жоба енгізілді, Өңірлік индустрияландыру картасына құны 6,8 млрд. теңге 6 жоба енгізілді.

Қазіргі таңда облыстың Республикалық Басқарушы орталықтарының шеңберінде жалпы құны 192,4 млрд. теңгені құрайтын 17 инвестициялық жобаны іске асыруға бақылау жүзеге асырылуда. 2010 жылдың 1 қазанындағы жағдай бойынша құны 13,9 млрд. теңге 7 жоба қолданысқа енгізілді, 780 жұмыс орны құрылды.

Облыс Қазақстан Республикасы бойынша инновациялық дамуы бойынша 3,7 үлесімен 9 орынды алады.

2009 жылы облыс кәсіпорындырының инновациялық белсенділігі 2007 жылғы 2,5 қарағанда 1,5, төмендеу 40 құрады.

Өнеркәсіп кәсіпорындарының инновациялық өнімдері ішіндегі ең үлкен үлес салмағын қайта енгізілген немесе біраз технологиялық өзгерістерге ұшыраған өнімдер алады – 99,8, жетілдірілген өнімдер – 0,2 құрайды.

Аяқталған инновацияларға ие кәсіпорындардың инновациялық іс-әрекеттерінің негізгі түрлері: жаңа технологиялар, жабдықтар, материалдар енгізу – 83,3 және ноу-хау технологиялары мен өндірістік меншіктердің басқа түрлерін сатып алу – 16,7  болып табылады.

Облыс айтарлықтай жоғары өндірістік әлеуетке ие. Мұнда еліміздің барлық өнеркәсіптік өндірісінің 3,5 орын алған.

^ Күшті жақтары

Облыстың өнеркәсіп өндірісі көлемінің өсуі.

Минералдық шикізаттық-ресурстардың болуы.

Облыста өнеркәсіп кәсіпорындары санының ұлғаюы.

Өңдеу өнеркәсібінде инвестициялық жобаларды іске асыру мүмкіндігі.

Әлсіз жақтары

Өнеркәсіптің шикізаттық (темір кені, бокситтер, асбест және т.б.) бағыты.

Өңдеу өнеркәсібінің жеке салалары өнімдерінің бәсекеге жеткіліксіз қабілеттілігі.

Облыстың өнеркәсіп кәсіпорындары жабдықтарының физикалық және моральдық жоғары деңгейде тозуы, оларды жаңартуға қаражаттың тапшылығы.

Қауіп-қатерлер

Өңірлік экономиканың шикізатқа тәуелділігінің артуы.

Тау-кен секторы өнімдері бағасының төмендеу мүмкіндігі.

Мүмкіндіктер

Өнеркәсіптің шикізаттық емес секторының дамуы (бәсекеге қабілетті және экспортқа бағытталған өнеркәсіптерді құру және дамыту).

Отандық тауарлардың өндірушілеріне сыртқы экономикалық қолдау көрсету (кедендік жеңілдіктер).

Өтім нарықтарын көбейту, өндірісті кеңейту, машина жасау мен тамақ өнеркәсібін дамыту.


Қазақстандық үлесті дамыту

Облыс аумағында импорттық іспеттес өнімдерімен бәсекелесе алатын өнімдердің ірі тізімі шығарылады.

Мемлекеттік органдар ғана емес, олармен қатар ұлттық компаниялар, ірі компаниялар мен жер қойнауын пайдаланушылар жүргізетін тауар сатып алу кезінде бұл тауарлардың спектрі қазақстандық құрамның негізі болып табылды.

Өңірде көмір, темір кені, асбест, бокситтер өндіріледі.

Ауыл шаруашылығы өнімдері өндіріледі және кәсіпорындардың оларды қайта өңдейтін өнімдер тізімі (астық, ұн, жарма, сүт және ет өнімдері, өсімдік майы) кеңеюде.

«АгромашХолдинг», «Агротехмаш», «Дормаш», «Болашақ - А» және басқа машина салу кәсіпорындары ауылшаруашылығы техникаларына қосалқы бөлшектер, егін орғыштар жасайды, тракторлар, комбайндар жинауды жүргізеді, маневрлық тепловоздар жөндейді.

Жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары («Алпамыс» аяқ-киім фабрикасы, «Большевичка» тігін фабрикасы, «Қостанай тоқыма-трикотаж фабрикасы») арнайы киімдердің, трикотаж бұйымдары мен аяқ-киімдердің үлкен тізімін шығарады.

«Баян-Сұлу», «Алтын өмір», «ДЕП», «Милх», «Ирина и К» және басқа тамақ өнеркәсібі кәсіпорындарында азық-түлік өнімдерінің түр-түрі өндіріледі.

Барлық аталған салалардың кәсіпорындары Қазақстан Республикасының әр түрлі құрылымдарымен жұмыс істеуде тәжірибелері бар.

Арнайы киім, ұсталық бұйымдар, оттегі сияқты тауарлар, кейбір құрылыс материалдары, баспа және бланктік өнімдер сияқты тауарлар жергілікті жеткізушілерден сатып алынады. Білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қорғау обьектілері үшін азық-түлік өнімдері негізінде жергілікті жеткізушілерден сатып алынады.

Әлеуетті жеткізушілер туралы қызығушылық танытатын тұлғаларды ақпараттандыру және Қазақстандық тауар өңдеушілердің өнімдерін сатып алуды ынталандыру мақсатында әр түрлі өнеркәсіп саласының кәсіпорындарын, сондай-ақ олардың көрсеткен қызметтері мен жұмыстарының, өндірген тауарларының номенклатурасы көрсетілген облыс тауар өңдеушілерінің суретті каталогы басып шығарылды. Осы каталог қазақстандық құрам мәселелері жөнінде өткізілетін облыстық кеңестер, форумдар және республикалық облыстық әр түрлі көрмелер шегінде ұсынылып отырады.

Өткізілген іс-шаралар жаңа байланыстарды орнатуға және орын алған іскерлік байланыстарды нығайтуға, шағын және орта бизнестің өкілдерінің ірі компанияларға өздері туралы жария етуіне, бәсекеге қабілетті отандық өнімдерді өндіру көлемін ұлғайтуға мүмкіндік берді.

Қазақстандық үлес мәселесі жөнінде өткізілген іс-шаралар шеңберінде 2010 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша облыс кәсіпорындары 1481,4 млн. теңге сомасына 49 меморандум жасады және 6553,3 млн. теңге сомасына 188 келісім-шартқа қол қойды, оның ішінде:

жер қойнауын пайдаланушылар 229,2 млн. теңге сомасына 19 меморандумға қол қойды, 3747,5 млн. теңге сомасына 55 келісім-шарт жасады;

ірі өнеркәсіп орындары 785,3 млн. теңге сомасына 18 меморандумға қол қойды, 2277,6 млн. теңге сомасына 116 келісім-шарт жасады;

басқа өнеркәсіп кәсіпорындары 466,9 млн. теңге сомасына 12 меморандумға қол қойды, 528,2 млн. теңге сомасына 17 келісім-шарт жасады.

«Баян-Сұлу» АҚ және «ДЕП» ЖШС сияқты облыстың жүйе құраушы екі кәсіпорны бойынша тауарлар, қызметтер мен жұмыстарды сатып алуда қазақстандық қамту жөнінде мониторинг жүргізіледі.

2010 жылдың жеті айындағы қорытындылар бойынша қазақстандық үлесі «Баян-Сұлу» АҚ-да 48,9 құрады. Кәсіпорын «Мелькомбинат» АҚ (ұн), «АзияАгроФуд» ЖШС (сірне), «Алатау шырыны ХХІ» ЖШС (алма езбесі), «АпогейКоммерц» ЖШС (коньяк) және т.б. облыс кәсіпорындарымен жұмыс істейді.

«ДЕП» ЖШС (сүт өнімдерін өндіру) 2010 жылдың қаңтар-шілде айларында қазақстандық үлесі 91,2 құрады. Кәсіпорын шикізатты негізгі өзінің үлесінде облыс ауылшаруашылығы өндірушілерінен сатып алады. Сүт пленкасы, гофр қораптары, этикеткалық материалдар сияқты тауарлар отандық жеткізушілерден сатып алынады.

Қазақстан Республикасында қазақстандық қамтуды дамыту жөніндегі бағдарламаға сәйкес мемлекеттік мекемелер мен ұйымдардың жалпы сатып алу көлеміндегі қазақстандық қамтудың үлесін тауарлар бойынша 60-ға, жұмыстар мен қызметтер бойынша 90-ға жеткізу жоспараланып отыр.

Қазақстандық үлестің дамуына кедергі жасайтын себептер

Қазақстандық үлестің дамуына кедергі жасайтын негізгі себебі өнім шығарушы зауыттардың болмауы (кеңсе, шаруашылық тауарлары, тұрмыстық және компьютерлік техника, медициналық жабдықтар, арнайы көлік, сонымен қатар кейбір азық-түлік тауарлары және т.б.) болып табылады. Сондай-ақ, қазіргі уақытта қазақстандық тауар өндірушілердің көбісі қазақстандық үлестің болуын растайтын СТ-KZ сертификаттарын алмаған және алдағы тауарларды, жұмыстарды сатып алуда қазақстандық үлесті есептеу кезінде, бұл жағдай өнімдердегі қазақстандық қамтудың үлесіне әсер етеді.

Бұл ретте тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді сатып алудың жалпы көлеміндегі қазақстандық үлесін артыру мақсатында мыналар қажет:

1. Өнімдерге СТ-KZ нысанындағы сертификаттарды беруге байланысты сараптама жүргізу үрдісі шығынды болып табылады және шаруашылық ететін субъектілердің ұзақ уақытын алады. Көрсетілген проблеманы шешу үшін шаруашылық ететін субъектілердің кейбір санаттарына СТ-KZ сертификаттарын беру тәртібін одан әрі жеңілдету мақсатында ҚР Үкіметінің 2009 жылғы 22 қазаңдағы № 1647 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу қажет.

2. Қазақстандық үлес дамуының тұрақты идеологиясын қалыптастыру тетігін заңды түрде, әсіресе бұқаралық ақпарат құралдарының көмегімен идеяны насихаттау арқылы бекіту қажет. Қазақстандық үлесті дамыту саласында мемлекеттің жәрдем көрсетуі туралы мақалаларды орналастыру, каталогтар, анықтамалар және отандық өндірушілердің өнімдері туралы басқа да нұсқаулық материалдарды жариялау қажет.

3. Облыс мемлекет ұйымдарының барлық қызметкерлеріне нормативтік-құқықтық актілердің, оның ішінде тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді мемлекеттік сатып алуды тек қана қазақстандық жеткізушілер мен тауар өндірушілер арасында жүргізуді қарастыратын талаптарды қатаң ұстауы қажет.

4. Тауарлардың, жұмыстар мен қызметтердің отандық өндірушілерін кепілдік тапсырыспен қамтамасыз ету, экономиканың басым салаларының өнімдерін сатып алу үшін халыққа жеңілдетілген тұтынушылық кредиттерді ұсыну, қазақстандық кәсіпкерліктің дамуына жәрдемдесетін салық тәртібін құру.

5. Сондай-ақ, әлеуетті жеткізушілер ұсынатын қызметтерде, жұмыстар мен тауарларда қазақстандық қамтуды ұлғайтуды ынталандыратын негізгі шарттар: шетелден әкелінген өнімдерді шектеу, кәсіпкерлік субьектілеріне шектеусіз көлемде жеңілдетілген кредиттердің болуы және оларды ұсыну, жеке кәсіпкерліктің дамуына жәрдемдесетін салық тәртібін құру болып табылуы мүмкін деп есептейміз.

Тауарлардағы, жұмыстар мен қызметтердегі

қазақстандық қамтуды арттыру жөніндегі іс-шаралар





Іс-шаралар

Орындау мерзімі

^ Орындауға жауаптылар

1

Республикалық деңгейде өткізілген іс-шараларға қатысу (форумдар, мәжілістер, семинарлар)

Іс-шаралар өткізгенде үнемі

КӨБ, ҚБ,

облыс кәсіпкерлері

2

Отандық тауар өндірушілер мен әлеуеттік жеткізушілердің қатысуымен көрмелер өткізу және қатысу

Іс-шаралар өткізгенде үнемі

КӨБ,

облыс кәсіпкерлері

3

Отандық тауар өндірушілердің каталогын қайта басып шығару мүмкіндігін қарастыру

Каталог шығаруын қаржыландыру барысында

КӨБ, ҚБ


2.2.2. Өңірдің әлеуметтік саласын талдау

Демографиялық әлеует

2010 жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша халықтың саны 886,3 мың адамды құрады. Облыс халқының саны 2007 жылмен 2009 жыл аралығында 0,9-ға төмендеді, оның ішінде қала тұрғындарының саны – 1,2-ға өссе, ауыл тұрғындарының саны 2,9-ға азайды.

2007-2009 жылдары облыста оң серпін байқалып отыр, туылғандардың саны 1136 адамға өсіп, қайтыс болған адамдардың саны 1550 адамға азайды, оң өзгерістер ауылдағыдай қалалық жерлерде де байқалып отыр. Қостанай, Рудный, Арқалық қалаларында, сондай-ақ Әулиекөл және Жітіқара аударында оң өзгерістер өз көрінісін тапты.

2007 жылмен салыстырғанда 2009 жылы неке қию саны 7,3-ға төмендесе, ажырасу саны 10,3-ға өсті.

Көші-қон

2007-2009 жылдар аралығында облыста көші-қон сальдосы ұнамсыз болып отыр. Кеткен адамдардың саны келген адамдардың санынан бұрынғыдай асып отыр.

2009 жылы облыс ішіндегі көші-қонның жағымсыз сальдосы Сарыкөл (-397 адам), Таран (-389 адам), Жангелдин (-327 адам), Қамысты (-335 адам) аудандарында байқалды. Облыс ішіндегі көшіп-қонуы кезінде көші-қонның жағымды сальдосы облыстың барлық қалалары мен екі ауданында сақаталды (Жітіқарада – 60 адам, Қостанайда – 444 адам).

Қалалық жерге облыс өңірлерінен 8868 адам немесе барлық келген адамдардың 53,4 қоныс аударды. Көбінесе қалаға ауылдық жерлердің тұрғындары, әсіресе жастар қоныс тебеді. Тұрғындардың ауылдық жерлерден қалаға ағуы облыс қалаларында орта және жоғары білім алуға, ауыл шаруашылығы өнеркәсітерінде жұмыс орындарының болмауы мен төмен жалақы мөлшеріне байланысты болып отыр.

2009 жылы қалалық жерден 5421 адам немесе кеткен адамдардың жалпы санынан 32,7 тұрғылықты жерінен шығып кетті. Кеткен адамдардың жалпы санынан қалалық жерден облыстың басқа қалаларына – 38,8, ал облыстың ауылдық жерлеріне – 61,2 қоныс аударды. Қала тұрғындарының көбісі Рудный қаласына (1067 адам) және Қостанай ауданына (1021 адам), тұрғындардың аз бөлігі Арқалық қаласына (112 адам) және Сарыкөл (60 адам), Алтынсарин (76 адам), Жангелдин (77 адам) аудандарының ауылдарына қоныс аударды.

Ауылдық жерлерден 11179 адам, оның ішінде 60,5 қалаға, ал 39,5 облыстың басқа ауылдарына көшті.

Ауылдық жерлерден қалалық жерлерге қоныс аударған көшіп-қонушылардың саны Қостанай қаласында(1078 адам), Таран (697 адам), Әулиекөл (570 адам) аудандарында, сонымен қатар облыстың басқа селолары – Қостанай (773 адам), Федоров (525 адам), Қарабалық (439 адам), Ұзынкөл (433 адам) аудандарында тіркелді.

Қостанай облысы Қазақстан Республикасы халық санының өсуі жағынан жағымсыз үш облыстың қатарына кіреді. Соңғы 3 жыл ішінде облыс көші-қон есебінен жыл сайын 5 мың адамға кеміп отыр. 2008 жылға дейін облыста халықаралық көші-қон басым болатын болса, 2008 жылдан бастап республика ішіндегі көші-қон басым болып отыр. Жыл сайын облыстан және республикадан тыс жерлерге келген адамдардың санына қарағанда 2-3 мың адам кеткен. Ал келген адамдардың санымен салыстырғанда Қазақстан Республикасының басқа облыстары мен облыс аудандарына 3 мың адамға көбірек кеткен болатын.


^ Білім беру

Білім беру саласында компьютерлермен, жаңа үлгідегі кабинеттермен және кең жолақты Интернетпен жарақтандыру негізінде мектептердің материалдық-техникалық қамтамасыз етілуі деңгейлерін арттырудың тұрақты қарқыны байқалып отыр, бұл қызмет алушыларының сапалы білімге қол қол жеткізуін арттырады.

Техникалық және кәсіби білім беретін объектілердің қатары және оларда білім алушылар санының ұлғаюы облыс экономикасының әр саласын білікті кадрлармен қамтамасыз етуді арттырады.

Кәсіптік лицейлер мен колледждер жұмыспен қамтамасыз етілген түлектері санының өсуі өңірдегі жұмыссыздық деңгейін төмендетуге көмектеседі.

Облыста балаларды мектепке дейінгі тәрбие беру және оқытумен қамтуды өсірудің тұрақты қарқыны байқалуда. Облыста мектептерді мақсатты ағымдағы және күрделі жөндеу, жаңарту, осы заманғы нормаларға сай мемлекеттік тілде оқыту үшін жағдай жасалған жаңа мектептер салынуда.

Сонымен қатар, экономика дамуына жол бермейтін және бар болған әлеуетті толық пайдаландырылмайтын, жағымсыз жақтар да бар. Яғни, облыста өндірістік шеберханаларының зертханаларын, ТжКБ оқыту мекемелерін қамтамасыз ету деңгейі төмен. Балалар мен жасөспірімдердің толық демалуын және сауықтыруды ұйымдастыру үшін қосымша білім беретін ұйымдар желісі жеткілікті дамымаған.

^ Мектепке дейінгі білім беру

Облыста мектепке дейінгі білім беру ұйымдарының жалпы саны (бұдан әрі – МДБҰ) 2009 жылдың аяғында 96 бірлікті құрай отырып, 2007-2009 жылдары 5 бірлікке ұлғайды, олардың 60,4% қалаларға (58 МДБҰ) және 39,6% – ауылдық аудандарға (38 МДБҰ) тиесілі.

Облыста бала бақшаға баратын балалардың жалпы саны 2007-2009 жылдары 6,3% ұлғайып, 2009 жылда 16507 адамды құрады.

0 ден 7 жасқа дейінгі балалардың саны 71 492, оның ішінде ауылдарда – 38660 құрайды. Облыста 96 МДБҰ, 521 шағын орталық бар, балаларды мектепке дейін тәрбиелеумен және оқытумен қамту 2,9 пайызға ұлғайды.

19 МДБҰ-да оқу қазақ тілінде жүреді, олардың 33,4%-ын (2958) 1-ден 6 жасқа дейінгі қазақ балалары қамтиды.

2010 жылдың 1 қазанына облыс бойынша 108 МДБҰ-да және 511 шағын орталықта 29271 бала, оның ішінде бала бақшаларда – 16700, шағын орталықтарда – 12571 бала тәрбиеленуде.

Облыста орындардың жетіспеушілігі проблемасы сақталып отыр, бұл МДБҰ-да топтардың тығыздығымен айқындалып отыр. Әсіресе бұл проблема қалалық жерлерде, атап айтқанда 100 орынға 112 баладан келетін 5 қалада орын алған.

Бала бақшаға бару үшін кезекте тұрған балалардың саны 9942 адамды (2010 жылдың 1 қаңтарына – 11744) құрайды. 3-тен 6-жасқа дейінгі балалардың кезектілігі – 3814 (2010 жылдың 1 қаңтарына – 3493).

3-тен 6 жасқа дейінгі бала бақшаға бару үшін кезекте тұрған балалардың үлкен саны Қостанай қаласында – 1663 бала, Рудныйда – 1425 бала, Лисаковта – 207 бала байқалады.

Балаларды мектепке дейінгі тәрбиемен және оқытумен қамтамасыз ету жөніндегі 2010-2014 жылдарға арналған «Балапан» бағдарламасын іске асыру шеңберінде облыста 612 орынға арналған 8 бала бақша, 5 шағын орталық ашылды. Ағымдағы жылдың аяғына дейін 75 орынға арналған 1 бала бақша ашу және Қостанай қаласында 150 орынға арналған №14 бөбекжайдың алаңын кеңейту жоспарланып отыр.

Сондай-ақ, облыс әкімінің тапсырмасы бойынша 4 бала бақша, 3 шағын орталық ашылды. Ағымдағы жылдың соңына дейін 5 бала бақша ашылады.

Сонымен қатар, бұрынғы 5 бала бақшаның ғимараттарын коммуналдық меншікке қайтару жөнінде жұмыс жүргізілді, сонымен қатар тұрғын үйде 100 орынға арналған 120 шаршы метр сатып алынды.

Мектепке дейінгі тәрбиелеу және оқыту саласында облыста балаларды мектепке дейін тәрбиелеумен және оқытумен қамту деңгейімен, МДБҰ-ның қызметкерлермен қамтамасыз етілуі деңгейінің ұлғаюымен көрініп отырған оң серпін байқалып отыр. Сол сияқты, қалалық жерлерде МДБҰ-ның жетіспеушілігі, топтардың көбеюі және мұғалімдер мен тәрбиешілерге түсетін өте ауыр жүктеме бұл облыстағы өңірдің басты проблемалары болып табылады. Сонымен қатар, өңірде қызмет көрсетудің сапасына жүзу бассейндері, спорт және музыка залдары сияқты осы замандағы мектепке дейінгі тәрбиелеу және оқыту қызметтерінің ажырамас атрибуттарымен МДБҰ-ны жеткіліксіз қамтамасыз ету сияқты шектеуші факторлар әсерін тигізеді.

^ Күшті жақтары

Облыс бойынша МДБҰ желісінің кеңеюі;

Облыс бойынша МДБҰ педагогикалық құрамының жалпы құрылымында жоғары білімді мұғалімдер үлесінің ұлғаюы.

Әлсіз жақтары

Облыстың 5 қаласында МДБҰ-ның жеткіліксіз желісі.

Қауіп-қатерлер:

өз кезегінде мектепке дейінгі тәрбиелеу және оқыту саласында қосымша (инновациялық) қызметтерді ұсынатын БМДБҰ халықтың таңдауын шектейтін қолданыстағы жеке МДБҰ санын қысқартуды бір қалыпта ұстайтын өңірлік жеке сектордың және ҮКҰ өкілдерінің төмен әлеуеті (қаржы ресурстарының, жұмыс өтілінің, педагогикалық құрам қызметіне тарту және уәждеменің тиімді сұлбаларының жетіспеушілігі);

облыстық және жергілікті бюджеттерден бөлінетін қаражаттардың шектілігі облыстағы МДБҰ нашар материалдық-техникалық базаны негіздейді, атап айтқанда МДБҰ қатарында спорт залдарының, жүзу бассейндерінің, музыка залдарының жоқтығы балалар денсаулығын нығайту және сол балалардың арасында салауатты өмір салты насихаттау мүмкіндігін төмендетеді.

Мүмкіндіктер:

мектепке дейінгі жастағы балаларды мектепке дейінгі тәрбиемен және оқумен қамтуды 100%-ға дейін жеткізу мақсатында осы заманғы МДБҰ құрылысын бюджеттік қаржыландыруды қамтамасыз ету және жеке қаржыландыруды ынталандыру;

МДБҰ материалдық-техникалық базасын нығайту саласында мемлекеттік-жеке серіктестікті дамыту (ғимараттарды күрделі жөндеу, оқу орындарын арнайы жабдықтармен және мүліктермен жарақтандыру);

мектепке дейінгі тәрбие және оқыту саласында, оның ішінде жұмыс істеу және тұру үшін қолайлы жағдайлармен қамтамасыз ету мақсатымен жас мамандарды тарту және оларды қолдау шараларының жүйесін әзірлеу;

мектепке дейінгі тәрбие және оқыту қызметтерін ұсынатын мекемелерге қойылатын талаптарды қанағаттандыратын үкіметтік емес коммерциялық ұйымдармен (бұдан әрі – ҮКҰ) институтционалдық серіктестікті дамыту.

Ұсынымдар:

Жеке сектормен инвестициялық серіктестікті дамыту:

«әлеуметтік жүктемесі» бар, яғни балабақша, емхана сияқты т.б. әлеуметтік бағдарланған объектіні жобада қарастыру міндеттемелерімен коммерциялық ғимараттардың немесе тұрғын үй кварталдарының құрылысына қалалық қордан жер участкелерін бөлу нұсқауын пайдалану;

Тиісті қызмет өтілі бар жеке мекемелерден немесе коммерциялық емес ұйымдардан (әлеуметтік тапсырыс), болмаса біліктілік әлеуетін растаған үкіметтік емес ұйымдардан (бұдан әрі – ҮЕҰ) мектепке дейінгі тәрбие және оқыту қызметтерін сатып алуға мемлекеттік тапсырысты ұлғайту;

Соңғы ыңғайлы жағдайларда жұмыстың және өңірдің ерекшеліктеріне бағдарланған арнайы бағдарламаны әзірлеу негізінде тұрудың нақты қажеттіліктерін ескере отырып, мектепке дейінгі тәрбие және оқыту саласына білікті мамандарды тарту жөніндегі жұмыстың тиімділігін арттыру.

^ Орта білім

Облыста күндізгі жалпы білім беру мектептерінің жалпы саны 2007-2009 жылдары 27 бірлікке қысқартылып, 2009 жылға 617 бірлікті, оның ішінде 601 күндізгі мемлекеттік жалпы білім беру мектебін, 7 түзету, 4 жеке және 5 кешкі мектептерді құрады.

2010-2011 жылдарға жалпы білім беру мектептерінің саны 609 бірлікті, оның ішінде 592 күндізгі мемлекеттік жалпы білім беру мектептерін, 7 түзету, 5 кешкі және 5 жеке білім беру мектептерін құрады.

Облыс бойынша мектептер саны қысқаруының негізгі себебі болашағы жоқ ауылдық елді мекендердегі бастауыш мектептердің жабылуы және мектептер желісінің мемлекеттік кепілдендірілген нормативке сәйкес келмеуі болып табылады. Сонымен қатар, мектептерді жабу себептері тұрғындардың ауылдық өңірлерден қалаларға қоныс аударуы сияқты факторлар, сол сияқты, тұрғындардың өсіп-өну деңгейінің төмендеуі болды.

Облыста 2007-2008 жылдардағы мектептерді қысқартуымен қатар оқушылардың саны 2009 жылы 110731 адамды құрай отырып, 9 мың адамға қысқарды. 2010-2011 оқу жылының басында оқушылардың саны 108 595 құрады.

Академиялық дарынды балаларды оқытуды ұйымдастыру үшін облыста «Қостанай дарыны» ғылыми-тәжірибелік орталығымен және білім беруде жаңа технологиялардың өңірлік орталығымен тығыз байланыста жұмыс істейтін дарынды балаларға арналған 10 гимназия, 1 физикалық-математикалық лицей және 3 мектеп-интернат жұмыс істейді. Бірлескен жұмыстың нәтижесі білімді сырттай бақылау қорытындылары бойынша жоғары нәтижелер болып табылады.

ҰБТ нәтижелерін талдау негізгі сапалы көрсеткіштер бойынша оң серпінге көз жеткізіп отыр. 2010 жылы орташа балл 89,67 бірлікті (республика бойынша 84,84) құрады. Білім сапасы – 55,69%, 2009 жылы – 82,88 бірлік (республикалық – 74,8).

Сондай-ақ, 3 түлек барынша жоғары баллға (125) және 25 түлек 122-ден 124 баллға ие болды; 107 үміткерден 88 адам (82,24%) «Алтын белгі» жалпы орта білім беру аттестатын алып, өздерінің үлгілі білімдерін растады. 2009 жылы 59 түлек (67,05%) «Алтын белгі» белгісін алды.

2010 жылғы АМБ қорытындылары: 4 сынып бойынша орташа балл 18,11 (барынша жоғары – 20 балл), 9 сынып бойынша орташа балл – 69,37 (барынша жоғары – 90 балл) құрайды.

2010 жылы 1665 түлек (27,7%) мемлекеттік білім гранттарын, сонымен қатар облыс әкімінің 20 грантын және аудандар мен қалалар әкімдерінің 16 грантын алды. 1993 жылдан бастан 2010 жылға дейін облыста 47 оқушы «Болашақ» бағдарламасы бойынша оқыды. 2010 жылы 5 түлек «Болашақ» бағдарламасы бойынша өз білімдерін жалғастырды.

Облыстың жалпы орта білім беру мектептерінде 12904 педагог қызмет атқарады, оның ішінен 83,8% (10817) жоғары білімді. Өткен жылмен салыстырғанда жоғары білімі бар мұғалімдердің пайызы 1,2%-ға көтерілді. Сонымен қатар, жоғары және бірінші санаттағы оқытушылардың саны – 5311-ге (41,2%) ұлғайды. 2001-2010 жылдардың басында облыс мектептеріне 507 жас маман (мысалы, 2005 жылы – 189 мұғалім, 2008 жылы – 290) келді.

Облыста мектеп жасындағы балаларды оқумен толық қамту мақсатында оқушылардың контингентін сақтау және есепке алу жөнінде жұмыс жүргізілуде. Басты назар негізгі орта білім беру орындар түлектерінің одан әрі тиісті білім алуын жалғастыруына аударылуда.

2010 жылы 11743 негізгі орта білім беру орындары түлектерінің қатарынан 5908 (50,3%) оқушы жалпы білім беру мектептерінің 10 сыныбында, 3378 (28,8%) – колледждерде, 2210 (18,8%) – кәсіби лицейлерде, 54 (0,45%) –кешкі мектептерде оқуын жалғастыруда.

«Әлеуметтiк қорғалмаған бiлiм алушылар мен күнкөрiсi төмен отбасылардан шыққан бiлiм алушыларға қаржылай және материалдық көмек көрсетуге бөлiнетiн қаражатты жұмсау ережесiн бекiту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 25 қаңтардағы № 64 қаулысына сәйкес 578 мемлекеттік жалпы білім беру мектептерінде (интернатсыз ұйымдарда) жалпыға міндетті оқу қорлары құрылды.

2010 жылы облыс бойынша жалпыға міндетті оқу қорларына көзделген қаржы 210 890 млн. теңгені немесе мектептерді ұстауға арналған шығыстардың жалпы сомаларынан 1,26% құрайды.

Жалпыға міндетті оқу қорларына көзделген қаржының ауқымды көрсеткіші Лисаков қаласында – өңірдің мектептерін ұстауға арналған шығыстар сомаларынан 2,6%, Рудныйда – 2,3%, Қостанайда – 1,6%; аудандар арасында Меңдіқарада – 1,23% құрайды.

2010 жылдың 10 айында облыс бойынша жалпыға міндетті оқу қорларына 128,449 млн. тенге бөлінді (60,9%). Бөлінген қаражаттардың жалпы сомасынан 61,2% тегін ыстық тамақпен қамтамасыз етуге, 14,4% сауықтыру демалысына, 24,4% – мұқтаж білім алушыларға материалдық және қаржылық көмек көрсетуге жұмсалды.

Мектепте ыстық тамақты ұйымдастыру маңызды сауықтыру іс-шара болып табылады және ол жергілікті атқарушы органдар мен мемлекеттік білім беру мекемелері басшыларының басты назарында тұр.

Облыста бұл бағытта оң қарқын қалыптасты:

5 жыл ішінде оқушыларды ыстық тамақпен қамту 15,9%-ға, ал тегін ыстық тамақпен қамту – 11,5%-ға ұлғайды.

Мектеп оқушыларына ыстық тамақты ұйымдастыру мәселесінде Әулиекөл және Жітіқара аудандарында көш басында, онда оқушылардың 100%-на ыстық тамақ беріледі. Қамысты, Қарабалық, Қарасу, Ұзынкөл, Федоров аудандарында және Қостанай қаласында 90%-дан астам оқушы ыстық тамақпен қамтамасыз етілген.

5 жыл ішінде облыс мектептерінде тұрмысы төмен отбасылардан шыққан оқушылардың саны 5068 адамға азайды.

2005 жылдан бастап тұрмысы төмен отбасылардан шыққан балаларды ақысыз ыстық тамақпен қамту 60%-ға ұлғайды. Қостанай облысы әкімінің тапсырмасын орындау мақсатында 2009 жылдан бастап тұрмысы төмен отбасылардан шыққан балалар толық тегін тамақпен қамтамасыз етілді.

Мектепте тамақпен дұрыс қамтамасыз етуді ұйымдастыруға биліктің жергілікті атқарушы органдарының шаруашылық субъектілермен әлеуметтік әріптестігі көмектесуде. Білім беру органдарының шаруашылық субъектілермен тығыз ынтымақтастығы Әулиекөл, Денисов, Қамысты және Меңдіқара аудандарында көрініп отыр.

Облыста барлық мұқтаж балаларды (1986 бала және жеткіншек) 100% тасымалдау ұйымдастырылған. Ыңғайлы және сапалы тасымалдау үшін 2015 жылға дейін қосымша 19 мектеп автобустарын сатып алу жоспарланды. Мемлекеттік тілде білім берілетін мектептердегі халықтың қажеттілігін қанағаттандыру мақсатында 2004-2009 жылдары Қостанай облысында жалпы 4 897,7 млн. теңге сомасына 10 мектеп салынды, 7 білім беру ұйымдары қайта жаңғыртылды.

2010 жылы Қостанай ауданының Заречное селосында жалпы құны 729,5 млн. теңгені құрайтын 300 орындық орта мектеп құрылысы басталды.

Жергілікті бюджет қаражаты есебінен Есір селосында жалпы құны 345,7 млн. теңгені құрайтын 150 орындық негізгі мектеп құрылысы басталды.

2012 жылы Қостанай қаласында 1200 орындық профилді мектеп құрылысын бастау жоспарланды.

Облыста барлық жалпы білім беретін мектептерді күрделі жөндеу жөнінде өңірлік бағдарлама әзірленді, ол 2012 жылы аяқталады.

Білім беру жүйесін дамытуға демеушілер мен шаруашылық субъектілері елеулі үлестерін қосып отыр. Осылайша, 2003 жылдан 2010 жылға дейін білім беру обьектілерін күрделі, ағымдағы жөндеу және материалдық-техникалық базасын нығайтуға 32 млрд. теңгеден астам қаражат, оның ішінде шаруашылық субектілерінің 7 млрд. теңгеге жуық қаражаттары бағытталды және игерілді.

Жол картасы шеңберінде 2009 жылы жалпы 1 млрд. 615 млн. теңге сомасына 15 мектеп күрделі жөндеуден өтті, 2010 жылы 1 млрд. 83 млн. теңге сомасына 10 объект жөнделетін болады.

«Қамқор» өңірлік бағдарламасын іске асыру шеңберінде 2011 жылы жөндеуге жоспарланған облыстың «Боровской» санаториялық мектеп-интернатын қоспағанда барлық балалар үйі жөндеуден өтті.

^ Күшті жақтары

апаттық жағдайда тұрған және 3 ауысымдық мектептердің жоқтығы;

қосымша мектептердің құрылысы есебінен оқу орындарының тапшылығын жою;

жалпы орта білім туралы «Алтын белгі» аттестатын алуға үміткерлер-түлектер санының өсуі және екінші жылға қалатын оқушылар санының төмендеуі;

Интернет желісіне мектептердің 100%-ы қосылды.

1 компьютерге 7,7 адамға дейін келетін білім алушылардың саны қысқарды;

тұрмысы төмен отбасылардан шыққан оқушылардың 100% ақысыз ыстық тамақпен қамтылды.

Облыста аяқталуы 2012 жылы жоспарланып отырған барлық мектептерді күрделі жөндеу жөнінде өңірлік бағдарлама іске асырылуда.

Әлсіз жақтары

педогикалық кадрлардың перманентті жетіспеушілігі (әсіресе математика, физика, информатика, химия, ағылшын тілі мұғалімдері);

экономикалық трансформация кезінде – 80-жылдардың соңынан 2001 жылға дейін бала туудың азаюына және халықтың көшіп-қонуына байланысты мектеп оқушыларының саны қысқаруда;

мектептердің жеткіліксіз материалдық-техникалық қамтамасыз етілу деңгейі;

ауылдық елді мекендерде ыңғайластырылған жайларда орналасқан мектептердің болуы.

Қауіп-қатерлер

тұрғындардың жақсы еңбекақы және тұру жағдайларына тырысуы жоғары біліктілігі мен балалармен жұмыс істеу тәжірибесі бар педагогикалық кадрлардың білім беру жүйесінен жүйелі түрде кетуіне апарып соғады, бұл орта білімнің сапасын төмендетеді;

осы заманғы жаңа үлгідегі мектептердің құрылысына арналған шығындардың жеткіліскіз қаржыландырылуы ауылдық елді мекендерде ыңғайластырылған жайларда орналасқан мектептер үлесін сақтауды негіздейді.

Мүмкіндіктер:

бюджеттік қаржыландыруды қамтамасыз ету және 1 компьютерге 1 немесе 2 адамнан келетін мектеп оқушыларының саны мен мектептерді компьютерлік техникалармен толтыру және кең жолақты Интернет желісіне қосу деңгейін 100% дейін жеткізу мақсатында орта білім объектілерінің материалдық-техникалық базасын нығайтуға байланысты шығындарды қаржыландыруға жеке сектордың қатысуын ынталандыру;

ыңғайластырылған жайда мектептердің орналасу тәжірибесін жою мақсатымен орта білім берудің осы замандық объектілерін салу саласында мемлекеттік-жеке әріптестікті дамыту;

жас педагогикалық кадрлардың өз істерін беріліп істеуіне және елді мекенге, оның ішінде ауылдық жерге сіңісіп кетуін ынталандыратын шаралар жүйесін әзірлеу.

Ұсынымдар

ыңғайластырылған ғимараттарда орналасқан білім беру ұйымдарының орнына, сондай-ақ нақты қажеттілікті қанағаттандыруды, оның ішінде қазақ тілінде оқытатын мектептерді ескере отырып, білім беру объектілерінің құрылысын бюджеттік қаржыландыруды қамтамасыз ету және жеке қаржыландыруды ынталандыру;

алыс ауылдық-елді мекендерде тұратын оқушылардың тұруы үшін кәсіби мектептердің; мектептердің жанындағы ресурстық орталықтардың құрылысын кеңейту;

мектептерді, мектептердің жанындағы интернаттарды күрделі жөндеуден өткізуге және қайта жаңғыртуға байланысты шығыстарды қаржыландыруды кеңейту;

12 жылдық оқытуға толыққанды көшуді қамтамасыз ету мақсатында және оқудың жаңа формаларын дамыту үшін білім беру ұйымдарының материалдық-техникалық базасын нығайтуға (физика, химия, биология, информатика пәндері бойынша лабораториялық кабинеттер, басқа да компьютерлік техника, интерактивтік тақта сатып алу, кітапханалық қорды толықтыру мен жаңарту, мультимедиялық кабинеттер сатып алу; кең жолақты Интернет желісіне қосылу, интерактивтік тақта, спорттық бұйымдар сатып алу) шығыстарды бюджеттік қаржыландыруды қамтамасыз ету және жеке қаржыландыруды ынталандыру;

ағылшын тілі, математика, физика, химия, биология және информатика пәндері мұғалімдерінің перманентті жетіспеушілігін, оның ішінде ауылдық жерлерде жетіспеуін болдырмауға бағытталған іс-шаралардың өңірлік жоспарын әзірлеу жөнінде жұмыс тобын қалыптастыру.

^ Білім берудің арнайы түзету ұйымдары

Облыста соңғы бес жыл ішінде 7 арнайы түзету ұйымдары, оның ішінде 3 мектеп және 4 мектеп-интернат тұрақты жұмыс істейді. Мектептердің және мектеп-интернаттардың материалдық базалары жақсарып келеді (барлығы сенсорлық бөлмелермен, осы заманғы есту құрал-жабдықтарымен, интерактивтік тақталармен және т.б. ішінара жабдықталған). Түзету сыныптарында оқитын дамуында мүмкіндігі шектеулі балалардың саны ұлғаюда. 2005 жылы жалпы білім беру мектептерінде 466 баланы қамтитын 62 сынып, 2009-2010 оқу жылы мүмкіндігі шектеулі 1641 бала оқитын – 215 сынып қызмет етті, оның 713-і (43,5%) ауылдық аймақтарда оқиды. Жалпы білім беру сыныптарына 2893 бала берілді (2005 жылы – 877 бала), 2500 астам бала сөйлеудегі ақауларын түзетуге мүмкіндігі бар 88 логопедиялық пункт жұмыс істейді. 293 балаға үйде тегін жеке оқыту ұйымдастырылды. Түзету мектептері мен мектеп-интернаттарын аяқтаған соң түзету ұйымдарының 449 түлегі кәсіби лицейлерде, колледждерде және жоғарғы оқу орындарында оқиды. 16 ауданның ішінен 11-де ашылған психологиялық-педагогикалық түзету кабинеттерінде (бұдан әрі – ППТК) психологиялық-медициналық-педагогикалық кеңестердің ұсынымдары бойынша (бұдан әрі – ПМПК) арнайы біліммен қамтылмаған дамуында мүмкіндіктері шектеулі балалар түзетулерден өтеді. Бүгінгі күні дамуында мүмкіндігі шектеулі 820 бала 11 ППТК-да түзету көмектерін алады. Небәрі 3 жылдың ішінде көрсетілген санаттардағы 2443 балаға, оның ішінде 700-ден астамына кеңес түрінде көмек көрсетілді.

Барлық уақыт ішінде облыста дамуында жетіспеушіліктері бар балаларға көмектің тиімді жүйесін дамытудың оң серпіні, оларды тәрбиелеуге, оқытуға, еңбек және кәсіби даярлауға, балалар мүгедектігінің алдын алуға байланысты проблемаларды шешу байқалып отыр.

Балаларға білікті көмек көрсетудің сапасын жоғарылатудағы аса маңызды мәселелердің бірі мамандардың білім алуы және олардың біліктілігін жоғарылату болып табылады. Біздің облыста, жалпы айтқанда республика бойынша дефектолог-мамандардың болмауына байланысты ППТК-ның, мектептердің түзету қызметтерін толығымен көрсетуге мүмкіндіктері жоқ. Қолда бар кадрлар қартаюда, ал жоғарғы оқу орындарының кадрларды шығаруы мен даярлауы маманданған түзету ұйымдарына жеткіліксіз болып отыр.

ПМПК мен ППТК қажет құралдармен жабдықтау қажет. Білім берудің түзету ұйымдары оқулықтармен ОӘКмен жеткіліксіз жабдықталған.

^ Күшті жақтары

барлық интернаттық ұйымдар СанЕН осы замандық талаптарына сай келтірілген;

физикалық және ақыл-ес мүмкіндіктеріне сәйкес дамуында мүмкіндіктері шектеулі балалардың оқуына мүмкіндік беретін, инклюзивтік білім алуын дамытуға көмектесетін жалпы білім беру ұйымдарында түзету сыныптарының саны ұлғаюда;

МДБҰ және мектептерде логопедиялық пункттердің саны өсіп жатыр, бұл балалардың, әсіресе мектепке дейінгі және бастауыш мектеп жастарында сөйлеу ақауларының жойылуында оң нәтижелер байқалып отыр;

білім берудің түзету ұйымдары осы заманғы жабдықтармен жабдықталуда, бұл дамуында мүмкіндіктері шектеулі балаларды оқытуды тиімді ұйымдастыруға көмектеседі;

дамуында мумкіндіктері шектеулі балаларға ППТК-да түзету көмектерін алу мүмкіндіктері ұсынылған.

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   19



Похожие:

Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы iconҚостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы
БАҒдарламаның паспорты
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы icon6. 2012 жылдың қорытындысы бойынша Шемонаиха ауданының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасын орындаудың барысы туралы талдаухат
Бағдарламалық құжаттардың реквизиттері: Шығыс Қазақстан облысы Шемонаиха ауданының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған...
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы iconАҚТӨбе облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы
Негізгі бағдарлар, мақсаттар, талаптар, нысаналы индикаторлар, НӘтижелер көрсеткіштері және іске асыру жолдары 101
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы iconҚамысты ауданы аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы
БАҒдарламаның паспорты
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы iconҚамысты ауданы аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы
БАҒдарламаның паспорты
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы iconҚамысты ауданы аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы
БАҒдарламаның паспорты
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы iconМЕҢДІҚара ауданының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы боровской, 2012 жыл
Ажетті ресурстар
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы iconАҚТӨбе облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы
Орта мерзімдік келешекте аумақтың негізгі мәселелерінің, тәуекелдерінің, кедергі туғызатын факторларының, бәсекелестік артықшылықтары...
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы iconАҚТӨбе облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы
Орта мерзімдік келешекте аумақтың негізгі мәселелерінің, тәуекелдерінің, кедергі туғызатын факторларының, бәсекелестік артықшылықтары...
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы icon2011-2015 жылдарға арналған батыс қазақстан облысының аумағын дамыту бағдарламасы орал, 2010 мазмұНЫ

Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzgov.docdat.com 2000-2014
При копировании материала обязательно указание активной ссылки открытой для индексации.
обратиться к администрации
Документы