Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы icon

Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы



НазваниеҚостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы
страница7/27
Дата конвертации28.04.2013
Размер5.42 Mb.
ТипДокументы
источник
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   27

^ Шағын және орта кәсіпкерлік

2010 жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша ШОК белсенді субьектілерінің саны 45770 бірлікті, оның ішінде 2537 шағын және орта кәсіпкерліктің заңды тұлғалары (жалпы саннан 5,5), 38241 – жеке кәсіпкерлер (83,6) және 4992 – шаруа (фермерлік) қожалықтары (10,9) құрады.

2010 жылдың 1 қаңтарына дейін ШОК-та белсенді жұмыс істейтіндердің саны 116,4 мың адамды, соның ішінде: шағын кәсіпкерліктің заңды тұлғалары – 24155 адамды, орта кәсіпкерліктің заңды тұлғалары – 17174 адамды, жеке кәсіпкерлер – 64261 адамды және шаруа (фермерлік) қожалықтары – 10821 адамды құрады.

2009 жылы шағын және орта кәсіпкерліктің белсенді субьектілерінің өнім (тауар мен қызмет көрсету) шығаруы 191 млрд. теңгені, оның ішінде: шағын кәсіпкерліктің заңды тұлғалары – 58,2 млрд. теңгені, орта кәсіпкерліктің заңды тұлғалары – 33,3 млрд. теңгені, жеке кәсіпкерлер – 42 млрд. теңгені және шаруа (фермерлік) қожалықтары – 57,4 млрд. теңгені құрады.

2009 жылы екінші деңгейдегі банктер филиалдары шағын кәсіпкерлік субьектілеріне 38,9 млрд. теңге сомасында кредит берді, бұл 2008 жылдан 27 төмен.

Берілген кредиттік ресурстар бойынша орташа пайыздық кредиттік мөлшерлеме 15,4 құрады. Бұл 2008 жылмен салыстырғанда 1,3 төмен.

18-кесте

Облыста шағын кәсіпкерлік даму көрсеткіштерінің серпіні

Көрсеткіштер

2007 жыл

2008 жыл

2009 жыл

Шағын кәсіпкерліктің белсенді субьектілерінің саны, бірлік

41653

43345

45599

Шағын кәсіпкерлікте жұмысқа тартылған адамдар саны, оның ішінде

89877

98427

99237

Шағын кәсіпкерліктің барлық субьектілерінің өнімдер шығаруы, млн. теңге

114031

142849

157697

2009 жылы «Даму – өңірлер» өңірлік бизнес жобаларын қаржыландыру бағдарламасы шеңберінде «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерін қаржыландыру үшін 1,8 млрд. теңге бөлді. Бөлінген қаражаттар игерілді, 39 жобаға кредит берілді.

«Шағын және орта бизнесті қаржыландыру және ауыл тұрғындарына шағын кредиттер беру үшін «ҚазАгро» ұлттық басқарушы холдингі акционерлік қоғамының еншілес ұйымдарын кредит беру» бағдарламасы бойынша ауылдық жерлердің кәсіпкерлеріне кредит беру үшін 2009 жылы облыстық бюджет қаражатынан 50 млн. теңге бөлінді.

2010 жылы осы бағдарламаны әрі қарай іске асыру үшін облыстық бюджеттен қосымша 50 млн. теңге бөлінді.

«Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасын іске асыру шеңберінде жеке кәсіпкерлікті қолдауға облысқа 509,6 млн. теңге, өндірістік инфрақұрылымның дамуына – 264 млн. теңге сомасында нысаналы ағымдағы трансферт бөлінді.

Әкімшілік кедергілерді қысқарту жөніндегі республикалық жұмыс тобы отырысының хаттамалық шешімін орындау үшін 2010 жылғы 4 мамырда облыста жергілікті деңгейде рұқсаттамалық жүйені оңтайландыру жөнінде жұмыс жүргізілді. Облыс әкімдігінің әр басқармасының жанында рұқсаттамалық ресімдерді оңтайландыру үшін Жұмыс топтары құрылды. Олардың құрамына қызығушылық танытқан мемлекеттік органдар өкілдерінен басқа бизнес қоғамдардың өкілдері де қосылды.

Жүргізілген жұмыс нәтижесінде тексерілген 62 ресім ішінен 8-ін жою, 17-ін өзгеріссіз қалдыру (немесе 27,4), ал қалған 37-ін (немесе 59,7) оңтайландыру ұсынылды.

Сол сияқты 2009 жылдың қазанында әр өңірлік мемлекеттік орган жанында ұқсас топтар құрылды.

Шағын және орта кәсіпкерліктің дамуы облыстағы халықтың кедейлік деңгейін төмендету мен жұмыспен қамтамасыз етуге оң әсерін тигізеді, ауыл шаруашылығынынң дамуында үлкен рөл атқарады, жалпы өңірлік өнімді ұлғайтады. Алайда облыстың шағын кәсіпкерлігінің әлсіз әртараптандырылған, төмен инновациялық белсенділікті болып қала беретінін мойындау керек.

Облыстың азық-түлік базарларындағы бәсекелестік ірі өндірістік кәсіпорындар мен шағын бизнес арасында, сонымен қатар жергілікті тауар өндірушілер мен отандық, шетелдік компаниялар арасында да байқалады. Ішкі азық-түлік базарлары басқа өңірлерден, жақын және алыс шет елдерден тауарлар әкелу арқылы қалыптасады.

Жергілікті тауар өндірушілердің негізгі әлеуетті бәсекелестік басымдылығы – жалпы өзіндік құнында көліктік шығындарөте төмен үлесінің есебінен өткізудің жоғары емес бағалары. Кемшіліктерге дамыған көлік-логистикалық жүйенің болмауын, қысқа мерзімді сақтау қоймалары жүйесінің дамымағандығын жатқызуға болады.

Шағын және орта бизнестің дамуына кедергі болатын негізгі бөгеттер:

қаржылық мәселелер: кепілдік қамтамасыз етудің болмауына, кредиттік мекемелерде жоғары пайыздық мөлшерлемелерге, құжаттарды қарастырудың ұзақ мерзімдігіне байланысты кредиттік ресурстарға шектелген рұқсат; салық төлеу саласында, кредиттік қатынастар саласында жеңілдіктердің болмауы.

кадрлық проблемалар, білікті мамандардың жетіспеушілігі;

шағын жергілікті өндірушілерге өндірілетін ауыл шаруашылығы өнімдерін өз бетімен (немесе аз ғана делдалдармен) облыстың ішкі нарығындағыдай Қазақстан бойынша да сатуына кедергі жасайтын қалыптасқан өткізу нарығының болмауы;

шағын бизнеске қатысты НҚА-ның жетілдірілмеу проблемалары.


Ішкі сауда

Облыста соңғы жылдары ішкі сауда саласында тұрақты оң серпін байқалуда: халыққа сату көлемінің ұлғаюы, сауда желісі мен қызметтер инфрақұрылымының дамуы, оның ішінде осы заманғы технологияларды қолдана отырып, тауарларды сату үдерісін іске асыратын сауда обьектілері.

Сауда саласында экономикалық белсенді халық санынан жұмысқа тартылғандардың үлес салмағы 9,5 құрады.

3 жылда (2007-2009 жылдары) бөлшек сауда тауар айналымы 1,4 есе ұлғайды.

2009 жылы тауарларды бөлшектеп сатудан түскен айналым 76,4 млрд. теңгені құрап, 2008 жылға қарағанда 8,7 ұлғайды.

Бөлшек сауда тауар айналымы құрылымында өндірістік тауарлар үлесінің біртіндеп жоғарылауы (70) байқалып отыр, бұл азық-түлік емес тауарлар бағасының шамадан өсіп кетуінен және халықтың сатып алу қабілеттілігінің артуынан туып отыр.

Қоғамдық тамақтану кәсіпорындарының қызмет көрсету көлемі тұрақты өсу қарқынына ие және талданған кезең ішінде (2007-2009 жылдар) 2303,3 млн. теңгеден 2462,8 млн. теңгеге дейін немесе 6,9 өсті.

Көтерме сауда тауар айналымы 2009 жылы 2007 жылға қарағанда 31 төмендеді және 250876,5 млн. теңгені, оның ішінде: азық-түлік тауарлары – 70054,9 млн. теңгені (27,9), тағамдық емес тауарлар және өндірістік-техникалық бағыттағы таурлар – 80821,6 млн. теңгені (72,1) құрады.

Тиімді сауда саясатын жүргізу өңірлердің аумақтық дамуын, халықтың ауқаттылығын жоғарылатудың қамтушы болып табылады.

Жаһандану және қатал бәсекелестік жағдайында бәсекеге қабілеттілікті арттыру мәселесі маңызды болып отыр. Кәсіпорындарға ішкі және әлемдік нарықтарда қолданыстағыларын бір қалыпта ұстап, жаңа «орындарды» өзіне бағындыруға тура келеді.

2010 жылдың 1 шілдесінде облыста 7164 сауда обьектілері, олардың ішінде елді мекендерде 3654-і, 978 қоғамдық тамақтану обьектілері, оның ішінде ауылдық жерлерде 492-і бар. 7164 обьектіден – 5785 дүкен, оның ішінде 2373 – азық-түлік, 1056 – азық-түлік емес, 2356 – әмбебап, 250 – стационарлық емес сауда обьектілері, 1129 – павильондар, қысқа мерзімде сатылатын тауарлар үшін қоймалар, уақытша сауда орындары болып табылады.

Облыс тұрғындарының сауда алаңдарымен қамтамасыз етілуі бір мың тұрғынға шаққанда 190 шаршы метрден келеді.

Облыста 52 сауда базары, 7,9 мың сауда орындары тіркелген, бұл 2009 жылдың басындағы жағдайға қарағанда 3-ке артық болып отыр, оның ішінде 2 базар коммуналдық нысанға ие. Қалалық жерлер бойынша 29 базар, ауылда – 23 тіркелген. Базарлардың түрлері бойынша азық-түлік, азық-түлік емес, мамандандырылғаны және әмбебап болып бөлінеді.


Өңірдің экологиялық мәселелері

Атмосфералық ауаны қорғау. Атмосфералық ауа қоршаған ортаның маңызды және басты құрамдауышы болып табылады, оның жағдайы айтарлықтай өңірлік климаттық жүйесге әсер етеді. Атмосфералық ауаны ластайтын 387 есеп берген кәсіпорындардан, 34,1 өздерінің қалдықтарын ұлғайтты.

Атмосфераның ең жоғары деңгейде ластануы Рудный (64 мың тонна), Қостанай (8,9 мың тонна), Лисаков (3,4 мың тонна) қалаларында және Әулиекөл ауданында (3,1 мың тонна) байқалып отыр.

Атмосфералық ауаны негізгі ластаушылар тау-кен өнеркәсібі кәсіпорындары, жалпы атмосфераға жіберілген қалдықтарда олардың үлес салмағы 65,9 құрайды, көлік және байланыс кәсіпорындары – 7,4, ауыл шаруашылығы, аң аулау мен орман шаруашылығы – 5,9, электр қуатын, газ және су өндіру мен бөлу – 4,4, өңдейтін өнеркәсіп кәсіпорындары – 2,5 құрайды.

Зиянды заттарды атмосфераға айтарлықтай деңгейде шығарудың үлкен көлемі ластау көздерінің ауа тазартатын жабдықтармен жеткілікті түрде жабдықталмауымен байланысты, облыс бойынша барлық жабдықталған ластау көздерінің үлес салмағы – 11,8 құрады.

^ Су ресурстарын қорғау. Облыс жеткіліксіз түрде ылғалданбаған аймақта орналасқан және атмосфералық жауын-шашынның орта жылдық мөлшері 240-280 мм құрайды. Өзен желісі өте нашар дамыған, сондықтан жер үсті су қорлары маңызды емес. Өңірдің басты сумен жабдықтау көзі оған құятын Үй, Тоғызақ, Обаған, Аят, Желқуар өзендерінің тармағынан және онда сарқырамадан құрылған су қоймалары бар Тобыл өзені болып табылады. Гидробиологиялық талдаулар Тобыл өзені, су бөгеттері мен көлдер өздерінің ластану деңгейі бойынша екінші сыныпқа жатады, яғни таза болып табылады.

Облыста жылына 65 млн. текше метр қуаттылығы бар 37 әр түрлі тазартатын құрылыстар қызмет етеді. Олардан тазарған ағын сулар жекешеленген су жинайтын-буландырғыштарға, сүзгі алаңдарына түседі. Кейбір обьектілер су объектілерінде апатты ағын сулардың алдын алу, жер бедерін, жағалардың бұзылуын болдырмау үшін қайта жаңғыртуды, қардың еруі мен тұзданудан жерлерді қорғау үшін бөгеттерді қалпына келтіруді қажет етеді.

Облыста Тобыл, Шортанды, Қарасу өзендері мен Құсмұрын көлінде 6 су тазартатын су қашыртқы бақылауда тұр. Өндірістік ағын сулардың қалыптасу көлемі өнеркәсіп кәсіпорындары мен аграрлық сектордың жұмысын жаңартып отыруға байланысты жыл сайын ұлғаюда. Облыстың барлық су қоймаларына өндірістік кәсіпорындардан су жіберулер нормативтік жағынан таза болып табылады, жалпы массасында шегінен шықпайды және су қоймаларының сапалық құрамына теріс әсерін тигізбейді.

Қостанай қаласының жылына 18,6 млн. текше метр көлеміндегі ағын сулары механикалық тазартудан өткеннен соң қаланың солтүстік-батыс жағында 6 км қашықтықта орналасқан су жинағышқа құйылады. Ол 1969 жылы қолданысқа енгізілген және күрделі жөндеуді қажет етеді.

Облыс аумағында жер бетіндегі судың ластануын қадағалау 4 су обьектілерінде (Тобыл, Аят, Тоғызақ өзендері және Қаратомар су қоймасы) өткізілді.

Тобыл өзені облыстың негізгі сумен жабдықтау көзі болып табылады. ШРК-ның жоғарылауы мыс бойынша – 4,0 ШРК және сульфаттар бойынша – 2,1 ШРК байқалады.

Ағын суды реттеу үшін, сонымен қатар оны әрі қарай пайдалану үшін су жинау мақсатында Тобыл өзенінде көптеген су қоймалары салынды, олардың бірі Қаратомар су қоймасы болып табылады. ШРК жоғарлауын қадағалаудың нәтижелері бойынша мыс бойынша – 12,0 ШРК және сульфаттар бойынша – 1,3 ШРК байқалды.

Аят өзені Тобыл өзенінің сол жағалауындағы тармағы болып табылады. ШРК жоғарылауы мыс бойынша – 7,0 ШРК және сульфаттар бойынша – 2,5 ШРК, тұз аммониі – 1,2 ШРК байқалды.

Тогызақ өзенінде нитриттік азоттың орташа концентрациясы 40,0 ШРК, сульфат – 3,4 ПДК және БПК – 2,5 ПДК құрайды.

^ Жер ресурстарын қорғау. Облыстың жер қоры жер қатынастары облыстық басқармасының деректері бойынша 19600,1 мың гектарды құрайды.

Жер қорының құрылымы жер санаттары бойынша мынандай түрде көрсетіледі:

ауыл шаруашылығы бағытындағы жерлер – 9197,3 мың гектар;

елді мекендердің жерлері – 1601,1 мың гектар;

өндіріс және көлік – 196,1 мың гектар;

мемлекеттік қор – 7888,8 мың гектар.

Жер құрылымында ауыл шаруашылығы жайылымдарының жалпы аумағы 18123,4 мың гектарды немесе өңірдің жалпы аумағынан 91,0 құрайды.

Тау-кен саласы кәсіпорындарының қызметтері тасталған, бұзылған жерлердің үлкен аумағына, аршынды жыныстар, үйінділер, сусымалы заттар және атмосфераны ластаушы тастанды заттар сияқты басқалар түрінде қалыптасқан қалдықтардың үлкен көлеміне байланысты.

Сонымен қатар облыс кәсіпорындарында жыл сайын 130 млн. тонна өндірістік қалдықтар пайда болады, олардың көбісі тау-кен кәсіпорындарынан қалыптасады.

Су жинайтын-буландырғыштарға, су бөгеттеріне, қоқыс үйінділеріне байланысты жерлердің құрғауының алдын алу үшін және су астындағы, жер бетіндегі суларды ластаудан сақтау үшін кәсіпорындар кәріздік суды сору жөнінде шаралар қабылдады:

«ССКӨБ» АҚ – күл үйінділері мен байыту қалдықтарының қоймалары;

«Өркен» ЖШС – негізгі және апаттық қоймасы.

Өндіріс қалдықтарын пайдалану және тұтыну. Қоршаған ортаның сапасын жақсарту үшін қалдықтарды жинау деңгейін тұрақтандыру қажет. Ол үшін шағын, орта және ірі бизнес кәсіпорындарында өндірістік және тұрмыстық қалдықтарды есепке алу қажет. Тұрмыстық қалдықтарды жинау, сақтау және пайдаға асыру жүйесін жетілдіру – тұрмыстық қалдықтарды жинау жөніндегі жеке секторды толық қамту, экологиялық талаптарға сәйкес полигондарды ұстау. 2003-2004 жылдары облыста қатты тұрмыстық қалдықтарды (бұдан әрі – ҚТҚ) толық есепке алу жүргізілді. ҚТҚ полигон-қоқыс үйінділерінде 4647,6 мың тонна немесе 23238,0 мың текше метр қалдықтар жиналды. ҚТҚ негізгі массасы компонеттерге бөлінбей-ақ ашық қоқыс үйінділеріне шығарылады және жиналады. ҚТҚ орналастырудың алатын аумағы – 2984 гектарды, оның ішінде Қостанай қаласы бойынша 45 гектарды құрайды. Облыс орталығында және облыс қалаларында тұрмыстық қалдықтарды жинау бірыңғай орталықтандырылған жүйе бойынша контейнер алаңдарынан арнайы автокөліктер арқылы жүзеге асырылады, бұл қоршаған ортаны қорғау қызметтеріне ҚТҚ шығару және орналастыру, олардың қоршаған ортаға әсерін қадағалауға мүмкіндік береді.

Ауылдық жерлерде қалдықтарды орналастыру және жинау жөніндегі істердің жағдайы мәз емес. Ауыл шаруашылығы кәсіпорындарын қайта құрудан кейін оларды ұстауға жеткілікті қаражаттары жоқ ауыл әкімдіктерінің басқаруына берілді. Кейбір обьектілер қоршаған ортаны ластау көздеріне айнала отырып, экологиялық талаптар мен нормативтік-санитарлық ережелерді бұзып пайдаланады. Ауылдық жерлерде қоқыс үйінділері жер, су, ауа, ауаны ластау және өрт ошақтарының көздері болып табылады.

^ Радиациялық қауіпсіздік. Ағымдағы инструменталдық өлшемдер нәтижесінде облыста радиациялық жағдайды жайлы деп айтуға болады.

Радиациялық фон – сағатына 5-тен 14-ке дейін микрорентгенді құрайды және тау-кен кәсіпорындарында ең көп дегенде сағатына 20 микрорентгенге жетеді. Тұрғылықты жердің радиациялық фонының төмен деңгейі бастапқы қолайлы геологиялық жағдайға, уран өндіруші кәсіпорындардың, уран және тау-химия өнеркәсібінің болмауына байланысты.

Облыстың 12 кәсіпорнында 7282 ампульдық иондаушы көздері бар, олардың қосынды белсенділігі 4500 Кu. Қосынды белсенділігі шамамен 650 Кu 6404 радиоактивтік қалдықтардың (бұдан әрі – РАҚ) ампуласы жерлеуді қажет етеді.

«Темір кенін геологиялық барлау экспедициясы» ЖШС негізінде орталықтандырылған жерлеуді қамтамасыз ету үшін иесіз, бюджеттік ұйымдардың РАҚ жинау, дайындау және уақытша сақтау шаралары ұйымдастырылды.

Бағдарламамен иесіз және бюджеттік ұйымдар мен мекемелердің РАҚ жинауға және жіберуге қаражат бөлу қарастырылды.

Бюджеттік ұйымдардың істен шыққан сынап құрайтын шамдарын (бұдан әрі – СҚШ) және бұйымдарын жинау, сақтау, қайта өңдеу жөнінде жұмыстар жалғастырылуда.

2010 жылдың 9 айында облыстың кәсіпорындары мен ұйымдарынан 62162 қолданыстан шыққан сынап құрайтын шамдар мен бұйымдар және 9 кг металл сынаптары жиналды.

Бюджеттік ұйымдар мен мекемелерден істен шыққан сынап құрайтын шамдарды жинап, артынан залалсыздандыру көзделіп отыр.

Жергілікті жерлерде гамма сәулелену деңгейін бақылау күн сайын облыстың 6 метеорологиялық станциясында (Жітіқара, Докучаев, Қарасу, Комсомолец, Қостанай, Урицкий) жүргізіледі.

Аумақтың елді мекендері бойынша атмосфераның жерге жақын қабатының радиациялық гамма-фонының орташа мәні сағатына фонның 0,10-0,13 мкЗв шегінде болып, табиғи фоннан асқан жоқ.

Облыс аумағында атмосфераның жерге жақын қабатының радиоактивтік ластауын бақылау горизонталдық планшеттермен ауа сынамасын алу арқылы 2 метеорологиялық станцияда (Жітіқара, Қостанай) жүзеге асырылды.

Атмосфераның жерге жақын қабатында радиоактивтік жауан-шашынның орта тәуліктік тығыздығы облыс аумағында 1,7 Бк/м2 құрайды, бұл шектен тыс деңгейден аспайды.

^ Флора мен фаунаны қорғау. Облыстың орманды жер қорының жалпы аумағы 445873 гектарды құрайды. Орманды жерлер облыс бойынша 274 149 гектарды, орман басқан алаң 206674 гектарды құрайды.

Облыс аумағында 41 өзен мен 8600 көл бар. Су-батпақ жерлердің жалпы аумағы 864,1 мың гектарға, оның ішінде сулы жер – 506,8 мың гектарға тең. Көлдердің басым бөлігі қысқы кезеңде қату құбылыстарына тап болады.

Жануарлар әлемін жануарлардың 334 түрі: оның ішінде сүтқоректілер – 44, құс – 261, амфибиялар – 3, рептилиялар – 3 және балықтар – 23 түрі қамтиды.

Облыста 354387 мың гектар ерекше қорғалатын табиғи аумақтар бар, оларға Науырзым мемлекеттік табиғи қорығы және 3: Михайлов, Тауынсор және Сарықопа шағын зоологиялық қорықтары жатады.

Өңірдің аумағында 78 аңшылық шаруашылық бар, олардың аумағы – 3,9 млн. гектар, оның ішінде облыс қоғамы – 57, орман, балық және аңшылық шаруашылығы облыстық басқармасы – 7, басқа аң аулаушылар – 10 құрайды.

Тендерлік негізде жануарлар әлемін тұтынушыларға 81 су қоймасы (су кеңістігінің 85141 гектары) бекітілген.

Ауа ластауын төмендету үшін маңызды рөлді жасыл екпелер атқарады. Орман жолақтары мен парктер ауа температурасына, ауа дымқылдығы мен жел жылдамдығына әсер етеді, ауаның шаңнан ластануынан қорғайды.


2.2.2. Өңірдің әлеуметтік саласын талдау


Демографиялық әлеует

2010 жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша халықтың саны 886,3 мың адамды құрады. Облыс халқының саны 2007 жылмен 2009 жыл аралығында 0,9 төмендеді, оның ішінде қала тұрғындарының саны – 1,2 өссе, ауыл тұрғындарының саны 2,9 азайды.

2007-2009 жылдары облыста оң серпін байқалып отыр, туылғандардың саны 1136 адамға өсіп, қайтыс болған адамдардың саны 1550 адамға азайды, оң өзгерістер ауылдағыдай қалалық жерлерде де байқалып отыр. Қостанай, Рудный, Арқалық қалаларында, сондай-ақ Әулиекөл және Жітіқара аударында оң өзгерістер өз көрінісін тапты.

2007 жылмен салыстырғанда 2009 жылы неке қию саны 7,3 төмендесе, ажырасу саны 10,3 өсті.

Көші-қон

2007-2009 жылдар аралығында облыста көші-қон сальдосы ұнамсыз болып отыр. Кеткен адамдардың саны келген адамдардың санынан бұрынғыдай асып отыр.

2009 жылы облыс ішіндегі көші-қонның жағымсыз сальдосы Сарыкөл (-397 адам), Таран (-389 адам), Жангелдин (-327 адам), Қамысты (-335 адам) аудандарында байқалды. Облыс ішіндегі көшіп-қонуы кезінде көші-қонның жағымды сальдосы облыстың барлық қалалары мен екі ауданында сақаталды (Жітіқарада – 60 адам, Қостанайда – 444 адам).

Қалалық жерге облыс өңірлерінен 8868 адам немесе барлық келген адамдардың 53,4 қоныс аударды. Көбінесе қалаға ауылдық жерлердің тұрғындары, әсіресе жастар қоныс тебеді. Тұрғындардың ауылдық жерлерден қалаға ағуы облыс қалаларында орта және жоғары білім алуға, ауыл шаруашылығы өнеркәсітерінде жұмыс орындарының болмауы мен төмен жалақы мөлшеріне байланысты болып отыр.

2009 жылы қалалық жерден 5421 адам немесе кеткен адамдардың жалпы санынан 32,7 тұрғылықты жерінен шығып кетті. Кеткен адамдардың жалпы санынан қалалық жерден облыстың басқа қалаларына – 38,8, ал облыстың ауылдық жерлеріне – 61,2 қоныс аударды.

Қала тұрғындарының көбісі Рудный қаласына (1067 адам) және Қостанай ауданына (1021 адам), тұрғындардың аз бөлігі Арқалық қаласына (112 адам) және Сарыкөл (60 адам), Алтынсарин (76 адам), Жангелдин (77 адам) аудандарының ауылдарына қоныс аударды.

Ауылдық жерлерден 11179 адам, оның ішінде 60,5 қалаға, ал 39,5 облыстың басқа ауылдарына көшті.

Ауылдық жерлерден қалалық жерлерге қоныс аударған көшіп-қонушылардың саны Қостанай қаласында(1078 адам), Таран (697 адам), Әулиекөл (570 адам) аудандарында, сонымен қатар облыстың басқа селолары – Қостанай (773 адам), Федоров (525 адам), Қарабалық (439 адам), Ұзынкөл (433 адам) аудандарында тіркелді.

Облыс Қазақстан Республикасы халық санының өсуі жағынан жағымсыз үш облыстың қатарына кіреді. Соңғы 3 жыл ішінде облыс көші-қон есебінен жыл сайын 5 мың адамға кеміп отыр. 2008 жылға дейін облыста халықаралық көші-қон басым болатын болса, 2008 жылдан бастап республика ішіндегі көші-қон басым болып отыр. Жыл сайын облыстан және республикадан тыс жерлерге келген адамдардың санына қарағанда 2-3 мың адам кеткен. Ал келген адамдардың санымен салыстырғанда Қазақстан Республикасының басқа облыстары мен облыс аудандарына 3 мың адамға көбірек кеткен болатын.


^ Жұмыспен қамтамасыз ету

Қазақстан Республикасының Статистика агенттігінің мәліметтері бойынша облыстағы экономикалық жағынан белсенді халықтың саны 2007 жылдан 2009 жылға дейін 2,8, яғни 565 мың адамнан 545 мың адамға азайды. Жұмыспен қамтамасыз ету деңгейі 92,5-нан 93,7-на өсті.

Сонымен қатар, облыста қала және ауыл тұрғындарының жұмыспен қамтамасыз ету деңгейі арасында сәйкессіздік байқалады.

Республиканың жұмыспен қамтылған халықтың жалпы санында өңірдің үлес салмағы 6,5 құрайды.

Жұмыссыздықтың жалпы деңгейі 2007-2009 жылдар аралығында 1,2 пайыздық орынға қысқарды, 2007 жылы 7,5-ға, ал 2009 жылы 6,3 дейін, яғни 42,1 мың адамнан 34,5 мың адамға дейін төмендеді. Жұмыссыздардың жалпы санында 6,2 облыстың үлесі болып табылады. Жұмыссыздықтың ең жоғары деңгейі Арқалық (9,4), Қостанай (8,7), Лисаков (7) және Рудный (7) қалаларында тіркелді.

2010 жылдың 1 қаңтарына тіркелген жұмыссыздардың деңгейі 0,5 (2009 жылдың деңгейінде) республикалық көрсеткіште 0,6 құрайды. 2010 жылдың 1 қаңтарына дейін жұмыспен қамтамасыз ету органдарының есебінде тұрған жұмыссыздардың саны 2709 адамды құрады, олардың ішінде 180-і – қоғамдық жұмыстарға белсенді қатысып отыр. Жұмыссыздардың құрамында 73,6 немесе 1995 адамды әйелдер құрайды.

Экономика салалары бойынша жұмысқа тартылған адамдардың көбісі 2007-2009 жылдар аралығында ауыл шаруашылығында – 37,9, саудада –18,7, өнеркәсіпте – 11,4 жұмыс істегені байқалды.

Жұмысқа тартылған адамдардың саны азаюының негізгі себебі экономикалық белсенді халықтың ішкі көші-қонуы болып табылады.

Облыс аграрлық-индустриялық бағытқа ие. Өңірдің негізгі мәселелері – мамандандырылған кадрларымен жеткіліксіз қамтамасыз етілуі, еңбек нарығында сұраныс пен ұсыныс арасындағы сәйкессіздік. 2009 жылы жұмыспен қамтылған халық құрамында білікті жұмыс күшінің үлесі 55 құрады.

Еңбек нарығында жол картасының инвестициялық бағыттарын, Өңірлік жұмыспен қамтамасыз ету стратегиясын іске асыру оң көрініс тапты.

Халықты өңірлік жұмыспен қамтамасыз ету стратегиясын іске асыру шеңберінде өнімді жұмыспен қамтамасыз етуді қолдау үшін бос жұмыс орнын іріктеу мен белсенді іздеу пайдаланады, жұмыссыздар мен басқа арнаулы топтар өкілдерін оқыту, қайта даярлау және біліктіліктерін арттыру, қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру, әлеуметтік жұмыс органдарын құру, бос орындар жәрмеңкелерін өткізу, жастар мен әйелдердің жұмысқа тұруына қолдау көрсету, кепілді әлеуметтік төлемдермен қамтамасыз ету және мүгедектерге, үлкендер мен басқаларға әлеуметтік қолдау көрсету пайдаланылады.

2009 жылы облыста 23,6 мың, оның ішінде Жол картасы шеңберінде – 10,2 мың жұмыс орны құрылды. Жұмыспен қамтамасыз ету органдарына тіркелгендердің жалпы санынан жұмыспен қамтылған тұлғалардың үлесі – 87 құрайды. 2009 жылы облыс бойынша жалпы еңбекке жарамды жастағы оралмандардың жұмыспен қамтамасыз етілгендердің деңгейі – 56,4. Қоғамдық жұмыстарға 4973 жұмыссыз қатысты. Жергілікті бюджеттің қаражаты есебінен әлеуметтік жұмыс орындарында 1330 жұмыссыз адам жұмысқа орналасты. Жол картасы шеңберінде әлеуметтік жұмыс орындарына және жастар тәжірибесіне 8223 адам жұмысқа орналасты.

Сондай-ақ ауылдық елді мекендер үшін бос тұрған жұмыс орындардың жеткіліксіз саны негізгі проблема болып қала бермек.

4481 жұмыссыз, оның ішінде Жол картасы жобасының шеңберінде – 3465 адам кәсіби оқуға жіберілді. Даярлау және қайта даярлау 31 мамандық бойынша 29 оқу орындарының негізінде ұйымдастырылды. Жұмыссыздық деңгейін төмендету және жұмыссыздарды жұмыспен қамтамасыз етуді жақсартуға бос орындар-жәрмеңкесі жәрдемдеседі.

Тиісті рұқсат бойынша тартылған шетел азаматтарының саны көп емес. Еңбектің ішкі нарығын қорғау, қазақстандық азаматтарды жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету мақсатында жұмыс берушілерге тек қана еңбектің ішкі нарығында жеткіліксіз жоғары білікті жұмыс күшін, мамандарды тартуға рұқсат беріледі. 2009 жылы 3-ші санат бойынша шетелдік азаматтарды жұмысқа тартуға рұқсат берілген жоқ, жұмысқа тартылған шетелдік жұмыс күшінің құрамында 1 және 2-ші санатты мамандардың үлесі 100-ды құрады.

Бүгінгі таңда Жол картасының басты мақсаттарының бірі – жұмыссыздықтың елеулі өсуіне жол бермеуге қол жетті. Әр түрлі меншік нысанындағы мекемелерде 2010 жылыдң 1 қаңтарына 2666 ұжымдық шарт әрекет етті.

Ұжымдық-шарттық қатынастар негізінде әрекет ететін кәсіпорындардың үлесі 32,5, сонымен қатар ірі және шағын кәсіпорындар – 56 құрайды.

2010 жылдың 1 қарашасына дейін 3087 ұжымдық шарт жасалып және әрекет етуде. Әрекет ететін кәсіпорындарының ұжымдық-шарттық қатынастарымен қамтылу пайызы – 37,8, сонымен қатар ірі және орта кәсіпорындар – 91,1 (мемлекеттік меншік нысандағы – 97,6, жеке меншікті – 84).

1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   27



Похожие:

Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы iconҚостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы
БАҒдарламаның паспорты
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы icon6. 2012 жылдың қорытындысы бойынша Шемонаиха ауданының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасын орындаудың барысы туралы талдаухат
Бағдарламалық құжаттардың реквизиттері: Шығыс Қазақстан облысы Шемонаиха ауданының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған...
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы iconАҚТӨбе облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы
Негізгі бағдарлар, мақсаттар, талаптар, нысаналы индикаторлар, НӘтижелер көрсеткіштері және іске асыру жолдары 101
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы iconҚамысты ауданы аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы
БАҒдарламаның паспорты
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы iconҚамысты ауданы аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы
БАҒдарламаның паспорты
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы iconҚамысты ауданы аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы
БАҒдарламаның паспорты
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы iconМЕҢДІҚара ауданының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы боровской, 2012 жыл
Ажетті ресурстар
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы iconАҚТӨбе облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы
Орта мерзімдік келешекте аумақтың негізгі мәселелерінің, тәуекелдерінің, кедергі туғызатын факторларының, бәсекелестік артықшылықтары...
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы iconАҚТӨбе облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы
Орта мерзімдік келешекте аумақтың негізгі мәселелерінің, тәуекелдерінің, кедергі туғызатын факторларының, бәсекелестік артықшылықтары...
Қостанай облысының аумағын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған бағдарламасы icon2011-2015 жылдарға арналған батыс қазақстан облысының аумағын дамыту бағдарламасы орал, 2010 мазмұНЫ

Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzgov.docdat.com 2000-2014
При копировании материала обязательно указание активной ссылки открытой для индексации.
обратиться к администрации
Документы