Тақырыптың өзектілігі icon

Тақырыптың өзектілігі



НазваниеТақырыптың өзектілігі
Дата конвертации26.01.2013
Размер79.25 Kb.
ТипДокументы
источник

Субъект аралық қатнас орнату.

Субъектілік дамуда шығармашылық

қабілетін қалыптастыру.

Кабдуллина А.К.

Мемлекеттік мекеме

«Оралхан Бөкей атындағы №44 мектеп- лицейі»

ОҚУШЫНЫ СУБЪЕКТ РЕТІНДЕ ҚАЛЫПТАСТЫРУ НЕГІЗІНДЕ

ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ҚАБІЛЕТІН ДАМЫТУ


Тақырыптың өзектілігі:

ХХI ғасырда әлемдік өркениет төрінен орын алуы үшін , Қазақстанның жан-жақты дамуының бірден-бір жолы, ғылымды әр қырынан меңгеру қажет болып отырғаны белгілі. Елбасымыз Қазақстан халқына «Бәсекеге қабілетті халық үшін » , «бәсекеге қабілетті экономика үшін» - деген жолдауында:

«Білім беру реформасы – Қазақстанның бәсекеге нақтылы қабілеттілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін аса маңызды құралдың бірі» -деген.

Қазақстан Республикасындағы 12 жылдық жалпы орта білім беру тұжырымдамасының басты мақсаттарының бірінде:

«Жаңа технологиялық құзірет» бағдарлай білу өз бетінше білім беруде стратегиялық міндеттерін табысты шешуге мүмкіндік береді: таңдай білу, талдай білу, өзгерте білу, сақтай білу, жеткізе білу, жүзеге асыра білу-деп атап көрсеткен.

Осыны жүзеге асыруда жаңа формацияның педагогы қажет. Мұғалімдердің жаңа ұрпағы, білім деңгейі жөнінен әрдайым саналып келгендей, біршама емес, әлдеқайда жоғары болуы тиіс.

Бұл-уақыттың талабы. Білім берудегі ескі мазмұнның орнына жаңасы келуде. Ол балаға оқу қызметінің субъектісі ретінде жүзеге асырылуы орынды.

Субъект аралық қатынас орнату. Субъект психологиясының алғашқы ғылыми ілімдері: С.Э.Рубенштейн, Д.Н.Узнадзэ, Б.Г.Ананеьев еңбектерінен бастау алады.

Қазіргі қоғам талабына сай, бәсекеге қабілетті тұлға қалыптастыру үшін, оқушы өзін құндылық ретінде қабылдауға негіз болатындай қатынас орнату керек. Ол дегеніміз тұлғаның жас ерекшелігін түсіну. Оның ой пікірімен мақсатымен проблемаларымен санасу. Өзін жеке тұлға ретінде ата-анасынан, ұстаздарынан бөлек дамуына бой алдыру.Сонда ғана оқушы өз мүмкіндігін танып біліп, бойындағы қабілетін жүзеге асыра алады.

Тұлға субъект ретінде мақсаткерлікпен сипатталады. Ал субъектілік қарым-қатнаспен іс-әрекет барысында ғана, танып алады және дамып жетіледі.

С.Э.Рубенштейн бойынша субъектілік ең жоғары деңгейдегі белсенділік, дербестік тұтастық таныта алатын адам болып табылады. Ал, субъект аралық қатнас мұғалім мен оқушы ара-қатынасындағы шарт ұғымын білдіреді.

С.Э.Рубенштейн: «Адам субъект болып дүниеге келмейді, субъект болып дамып жетіледі.» Сондықтан да менің алып отырған тақырыбым өзекті деп ойлаймын.

^ Зерттеу объектісі:

2- сынып оқу тәрбие үрдісі.

Зерттеу пәні:

Субъектілік басқаруға негізделген қарым-қатнас үрдісі.

Мақсаты:

Субъектілік басқару арқылы тұлға өз дамуының білімінің субъектісі бола алатындай шығармашылық қабілетін дамыту..

^ Ол үшін төмендегі міндеттерді жүзеге асырамын:

  1. Оқушының даму орталарын анықтап, соған сәйкес іс-әрекет ұйымдастыру.

  2. Оқушы бойындағы адамгершілік, адалдық, жауапкершілік белсенділік қабілеттерін арттыру.

  3. Субъект аралық қатнас орнауына мүмкіндік туғызу.

Болжам:

1.Шығармашылығы дамыған тұлға қалыптасады.

2.Таңдау еркіндігі бар тұлға қалыптасады.

3.Шығармашылық белсенділігі артады.

4.Өзін-өзі үздіксіз дамытады.

Негізгі субъектіліктің критерилері:

1. Саналы шығармашылық белсенділік құрамына кіретін

А) Өз белсенділігін ұғыну

Б) Таңдау еркіндігі

В) Еркін таңдау үшін жауапкершілік

Г) Өздігінен дамуға талпыну

2. Рефлексияға қабілеттілк

3. Өз бірегейлігін ұғыну

4. Өзгені түсіну және қабылдау

Осы критерилер арқылы индикаторлары анықталады. Оны төмендегі жұмыстардан көрінеді.

Педагогиклық зерттеулер қорытындылары:

Оқушының рефлексияға қабілеттілігін сауалнама арқылы байқау.

1 Сыныптағы ортақ әңгімеге сенің қатысың қандай?

^ А) шет қаламын.

Б) үнемі қатысамын

2.Сыныпта өзіңе ұнамайтын балалармен қандай қарым-қатынас жасайсың?

А) қарым-қатынас жасамаймын

Б) оны түсінуге тырысамын

3. Сынып жиналысында қаралған мәселелерге белсенді қатысасың ба?

^ А) әрқашанда өз көзқарасымды білдіремін

Б) үндемеймін тыңдаймын

4. Өзіңе айтылған сынға қалай қарайсың, одан қорытынды шығара білесің бе?

^ А) қабылдаймын, қорытынды жасаймын

Б) қабылдаймын, өз пікірімді дәлелдеуге тырысамын.

5. Басқалармен арадағы реніш неден туындайды деп ойлайсың?

А) бірін- бірі түсінбегендіктен

Б) өзгенің пікірін қабылдай білмегендіктен

Кілті 1.а-2,б-1 , 2. а-1, б-2, 3. а-2, б-1, 4. а-2, б-1, 5. а-1, б-1 ұпайдан сәйкестендіріп, қойып шығамыз.

Қорытынды: 0-ден 5 ұпайға дейін рефлексияға қабілеттілік төмен деңгейде, 5-8 ұпай аралығында рефлексияға қабілеттіліктің орташа деңгейін, 8-10 ұпай рефлексияға қабілеттіліктің жоғары деңгейін көрсетеді.

Кесте 1.

^ Оқушының рефлексияға қабілеттілігін

сауалнама арқылы байқау қорытындысы.




Көрсеткіш

%

1

Жоғары

30 %

2

Орта

50 %

3

Төмен

20 %




Диаграммада көріп отырғанымыздай, алынған сауалнама қорытындысы бойынша 2 ші сыныбытыңң 30% -ына жоғары және 50% на орташа, 20% на төмен рефлексиялылық тән. Ата-анасы күні бойы жұмыста, баламен көп әңгімелеспейтіндігі көрінді.

Өзгені түсіну және қабылдау. Байқау әдісі.

1.Таныс емес адамдарға қол үшін беру қажет пе?

2.Өзіңнің бас пайдаң үшін өтірік айтасың ба?

3.Әділетсіздікпен күресуге дайынсың ба?

4.Басқалармен бірігіп, демалғанды ұнатасың ба?

5.Әрдайым өзгенің қуаныш –мұңын бөлісе аласың ба?

6.Басқаларға бөлінген құрметті қабылдай білесің бе?

7.Өзіңнің кемшілігің үшін басқаларды кінәләйсың ба?

8.Біреуден ақыл-көмек жиі сұрайсың ба?

9.Өзіңе айтылған әділ сынды қабылдайсың ба?

10.Өзіңе тапсырылған іске жауапкершілікпен қарайсың ба?

Кесте 2.

1 – ешқашан; 2 – кей кезде; 3 – жиі; 4 – үнемі;

Оқушының өзгені түсіну және қабылдау деңгейін зерттеу қорытындысы



Көрсеткіш

%

1

Жоғары

30 %

2

Орта

40 %

3

Төмен

30 %




^ Диаграммада 2 ші сыныбтың өзгені түсіну және

қабылдау деңгейі жоғары – 30%,

орта – 40%, төмен -30% екенін көрсетеді.

Саналы шығармашылық белсенділік құрамына кіретін:

1.1 Өз белсенділігін ұғыну.

1. Өзінің уақытымен есептеспей, барлық еңбекке белсенді түрде араласады.

2. Өзінің бос уақыт, жеке басының мүддесіне ғана пайдаланады, бірақ маңызды істерге белсенді түрде араласалы.

3. Қоғамдық өмірде белсенділік көрсетпейді дегенмен тапсырманы орындайды.

4. Еңбекке қатысты істерге сирек қатысады.

5. Қоғамдық жұмысқа араласуға құлықсыз.

1.2.Таңдау еркіндігі.

Әртүрлі саладағы жаңалықтармен үнемі танысып отырады.

Ешбіреудің мәжбүрлеуінсіз таңдаған үйірмелеріне қатыса алады.

Өзінің қалауыменен әртүрлі телехабарды көре алады.

Өз қалауымен киіне алады.

Сынып сағаттарында өзіне ұнаған тақырыптарды ұсынуда белсенділік көрсете алады.

1.3 Еркін таңдау үшін жауапкершілік.

1. Барлық уақытта өзіне тапсырылған істі дер кезінде орындайды.

2. Көбінесе тапсырылған жұмысты ешқашанда аяқтамайды.

3. Тапсырылған істі берілген уақытында орындамауы жиі кездеседі немесе нашар орындайды.

4. Тапсырылған істі өте сирек орындайды.

5. Тапсырылған істі соңына дейін ешқашанда жеткізбейді.

1.4 Өздігінен дамуға талпыну.

1. Ешқашанда құрмет, атаққа кіріспей көптеген істерге өзі ұйтқы бола алады.

2. Жаңа істі бастауда жиі көрінеді.

3. Жаңа істі өз бетінше бастауы сирек.

4. Өз бетінше ешқашанда жаңа істі бастаған емес.

5. Қандай да бір істің бастамашысы ретінде танылған емес.

Кесте 3.

Оқушының саналы шығармашылық белсенділік құрамына кіретін көрсеткіштер деңгейін зерттеу қорытындысы




 

1\1

1\2

1\3

1\4

1

Жоғары

50%

55%

40%

45%

2

Орта

20%

30%

40%

35%

3

Төмен

30%

15%

20%

25%





^ Диаграммада 2 ші сынып оқушыларының саналы белсенділік құрамына кіретін көрсеткіштердің пайыздық өлшемдері көрсетілген.

1\1. Өз белсенділігін ұғыну деңгейі бойынша оқушылардың 50%-ы жоғары деңгей, 20%-да орта деңгей, 30% төмен деңгей байқалады.

1\2.Таңдау еркіндігі бойынша 55%- жоғары, 30%-орта деңгей, 15% төмен деңгей байқалады.

1\3.Еркін таңдау үшін жауапкершілік бойынша 40%-ы жоғары, 40%-орта деңгейді, 20% төмен деңгейді көрсетті.

1\4.Өздігінен дамуға талпыну бойынша 45%-ы жоғары, 35%-орта деңгейді, 25% төмен деңгейді көрсетті.

Жоғарыдағы зерттеулердің нәтижесінде сыныптың мониторингісін шығарып анықталған кемшіліктерді жою мақсатында төмендегідей жоспар жасалынды.

1.Оқушылардың шығармашылығын, субъектісін арттыру үшін сабақтың технологияларын тиімді пайдалану. (жыл көлемінде)

2.Ашық тәрбие сағаттарын және сабақтар беріп отыру.

3.Қала, облыс көлемінде іс-тәжірибе алмастыру.

4.Оқушылардың шығармашылық жұмыстарынан жинақ шығару.

5.»Шығармашылық жұмыстарды ұйымдастыру» әдістемесі. (кітапша)

6.Ана тілі пәнінен оқушылардың шығармашылық мүмкіндіктерін дамытуға арналған деңгейлік тапсырмалар жинағын шығару.

7.Жеке оқушылардың шығармашылық күндерін ұйымдастыру.


ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР


1. Назарбаев.Н.Ә, »Бәсекеге қабілетті Қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті экономика үшін, бәсекеге қабілетті халық үшін » Президенттің Қазақстан халқына жолдауы, 2004ж

2. 12жылдық білім. №4 2006ж.

3.Сабақты тиімді өткізудің әдістері. Конжунова Г.Ә. 2005ж. Бастауыш мектеп.

4. А.Р.Ерментаева, Субъектілікті дамыту тренингі. Өскемен, 2007ж ШҚМУ



Похожие:

Тақырыптың өзектілігі iconТақырыптың өзектілігі
Субъект-субъектілік қарым-қатынас орнату арқылы бәсекеге қабілетті тұлға қалыптастыру
Тақырыптың өзектілігі iconТақырыптың өзектілігі
Жұмыстың мақсаты: Оқушыларды өз ана тілінде таза сөйлеуге баулу, сөздік қорын, сөйлеу тілдерін дамыту
Тақырыптың өзектілігі iconТақырыптың өзектілігі
«ОҚушыны шығармашылық ЖҰмыстар арқылы өзіндік дамуының жеке тұЛҒа ретінде жан-жақты қалыптасуына жағдай туғызу»
Тақырыптың өзектілігі iconОҚушылардың субъектілігін қалыптастырудағЫ Ұлттық спорт ойындарының РӨлі тақырыптың өзектілігі
Білім беру ортасын субъектілік басқару бәсекеге қаблетті жеке тұлға қалыптастыру шарты
Тақырыптың өзектілігі iconТақырыптың өзектілігі: Сабақта жаңа технологияларды қолдану арқылы оқушылардың білім деңгейін арттыру. Жұмыстың мақсаты
Жұмыстың мақсаты: Шығармашылықпен жұмыс істей отырып, заман талабына сай іскер, жан-жақты, терең білімді, интеллектуалдық деңгейі...
Тақырыптың өзектілігі iconТақырыптың өзектілігі
Оқу техникасы артқан сайын, есте сақтау қабілеті де, ақыл-ой еңбегіне ынталығы да арта түседі. Мәтінді әрі жылдам, әрі дұрыс, әрі...
Тақырыптың өзектілігі iconЗерттеу жүмысының өзектілігі
Аралас мектеп жағдайында білім беру ортасы арқылы оқу тәрбие үрдісіне қатысушылардың құзіреттіліктерін қалыптастыру
Тақырыптың өзектілігі iconАқпараттық технологияларды қолдану арқылы білім сапасын арттыруды басқару
Дегенмен практикадағы қолданыс барысы әлі мардымсыз екендігін республикалық басылымдардан да, мектептердегі қазақ тілін оқыту тәжірибесінен...
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©kzgov.docdat.com 2000-2014
При копировании материала обязательно указание активной ссылки открытой для индексации.
обратиться к администрации
Документы